ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٣١ - بحث روايتى(در باره خلقت آدم، صله رحم و )

بما لا تكون غلط است).

بحث روايتى [ (در باره خلقت آدم، صله رحم و ...)]

در كتاب توحيد از امام صادق ع روايتى آورده كه در ضمن آن به راوى فرموده: شايد شما گمان كنيد كه خداى عز و جل غير از شما هيچ بشر ديگرى نيافريده، نه، چنين نيست، بلكه هزار هزار آدم آفريده كه شما از نسل آخرين آدم از آن آدم‌ها هستيد[١].

مؤلف قدس سره: ابن ميثم نيز در شرح نهج البلاغه خود حديثى به اين معنا از امام باقر ع نقل كرده‌[٢] و صدوق نيز همان را در كتاب خصال خود آورده‌[٣].

و در خصال از امام صادق ع روايت آورده كه فرمود: خداى عز و جل دوازده هزار عالم آفريده كه هر يك از آن عوالم از هفت آسمان و هفت زمين بزرگتر است و هيچيك از اهالى يك عالم به ذهنش نمى‌رسد كه خداى تعالى غير عالم او عالمى ديگر نيز آفريده باشد[٤].

و در همان كتاب از امام باقر ع روايت كرده كه فرمود: خداى عز و جل در همين زمين از روزى كه آن را آفريده، هفت عالم خلق كرده (و سپس بر چيده) و هيچيك از آن عوالم از نسل آدم ابو البشر نبودند و خداى تعالى همه آنها را از پوسته روى زمين آفريد و نسلى را بعد از نسل ديگر ايجاد كرد و براى هر يك عالمى بعد از عالم ديگر پديد آورد تا در آخر آدم ابو البشر را بيافريد و ذريه‌اش را از او منشعب ساخت ...[٥].

و در نهج البيان شيبانى از عمرو بن ابى المقدام از پدرش ابى المقدام روايت آورده كه گفت: من از امام ابى جعفر ع پرسيدم: خداى عز و جل حوا را از چه آفريد؟ فرمود: اين مردم در اين باره چه مى‌گويند؟ عرضه داشتم: مى‌گويند او را از دنده‌اى از دنده‌هاى آدم آفريد، فرمود: دروغ مى‌گويند، مگر خدا عاجز بود كه او را از غير دنده آدم خلق كند؟ عرضه داشتم: فدايت شوم پس او را از چه آفريد؟ فرمود: پدرم از پدران بزرگوارش نقل كرده كه گفتند:

[١] توحيد ص ٢٧٧ ح ٢ طبع طهران.

[٢] شرح نهج البلاغة ابن ميثم ج ١ ص ١٧٣.

[٣] خصال ج ٢ ص ٦٥٢ ح ٥٤.

[٤] خصال ج ٢ ص ٦٣٩ ح ١٤.

[٥] خصال ج ٢ ص ٣٥٨ ح ٤٥.