رسول خدا ٦ فرمود: وقتى برادران شما در جنگ احد كشته شدند خداى تعالى ارواحشان را در جوف مرغانى سبز رنگ قرار داد تا به لب نهرهاى بهشت پرواز كردند و از ميوه‌هاى آن خوردند و در قنديل‌هايى طلايى آويزان در سايه عرش منزل كردند.

همين كه لذت خوردنيها و نوشيدنيها را چشيده و زيبايى جايگاه خود را ديدند، گفتند:

اى كاش برادران ايمانى ما مى‌دانستند كه خدا با ما چه كرد، و در عبارتى ديگر آمده است كه گفتند: ما زنده هستيم و در بهشتيم، و روزى مى‌خوريم. كه اگر از وضع ما خبردار مى‌شدند، ديگر در كار جهاد بى رغبتى نمى‌كردند، و از جنگ كردن سر بر نمى‌تافتند، خداى تعالى به ايشان فرمود اگر شما نمى‌توانيد بازماندگان خود را از وضع خود خبردار كنيد، من به جاى شما ايشان را خبردار مى‌كنم، و به همين منظور اين آيات را نازل فرمود:(وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا ...)[١].

مؤلف قدس سره: در اين معنا رواياتى بسيار هست كه محدثين آنها را از ابى سعيد خدرى و عبد اللَّه بن مسعود و ابى العاليه و ابن عباس و غير اينان روايت كرده‌اند و در بعضى از اين روايات آمده است كه به صورت مرغانى سبز رنگ در آمدند ، مانند روايت ابى العاليه و در بعضى ديگر مانند روايت ابى سعيد آمده در مرغانى سبز رنگ ، و در بعضى ديگر مانند روايت ابن مسعود آمده مانند مرغ سبز رنگ ولى معانى الفاظ نزديك به هم مى‌باشند.

و از ائمه اهل بيت : روايت شده كه وقتى روايت بالا را بر آن حضرات عرضه مى‌كردند، مى‌فرمودند درست نيست و رسول خدا ٦ اينطور نفرموده، ولى در بعضى از آن روايات آمده كه مردم كلام آن جناب را تاويل كرده‌اند، و به نظر ما اين روايات درست نيست، و همان روايات دسته اول درست است كه داشت: ائمه : روايات مرغ را انكار كرده‌اند براى اينكه وقتى مطلبى در روايتى آمد كه با اصول مسلمه اعتقادى سازگار نيست وظيفه همين است كه يا روايت را طرح كنند و كنار بيندازند، و يا آن را تاويل كنند، پس اينكه در روايت دسته دوم آمده: مردم كلام آن جناب را تاويل كرده‌اند خود دليل بر نادرستى روايات دسته دوم است.

و روايات مرغ به هر حال چه درست باشد و چه نباشد، در مقام بيان حال شهدا در بهشت آخرت نيست، بلكه مراد از آن بهشت، برزخ است و دليل آن، نكته‌اى است كه در

[١] الدر المنثور ج ٢ ص ٩٥.