ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ١٩٢ - ١٢ - رهبر جامعه اسلامى چه كسى است و چگونه روشى دارد؟

و بهترين راه براى دانشمندى كه بخواهد در اين باب اطلاعاتى كسب كند اين است كه نخست سيره رسول خدا ٦ را مورد مطالعه و دقت قرار دهد، بطورى كه هيچ گوشه از زندگى آن جناب از نظرش دور نماند، آن گاه برگردد تمامى آياتى كه در مورد اخلاق و قوانين راجع به اعمال، يعنى احكام عبادتى و معاملاتى و سياسى و ساير روابط و معاشرات اجتماعى را مورد دقت قرار دهد، چون اگر از اين راه وارد شود دليلى از ذوق قرآن و تنزيل الهى در يكى دو جمله انتزاع خواهد كرد كه لسانى گويا و كافى و بيانى روشن و وافى داشته باشد، آن چنان گويا و روشن كه هيچ دليلى ديگر آن هم در يك جمله و دو جمله به آن گويايى و روشنى يافت نشود.

در همين جا نكته ديگرى است كه كاوش‌گر بايد به امر آن اعتنا كند و آن اين است كه تمامى آياتى كه متعرض مساله اقامه عبادات و قيام به امر جهاد و اجراى حدود و قصاص و غيره است خطابهايش متوجه عموم مؤمنين است نه رسول خدا ٦ به تنهايى، مانند آيات زير:(وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ)[١]،(وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ)[٢]،(كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ)[٣]،(وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ)[٤]،(وَ جاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ)[٥](وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ)[٦]،(الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما)[٧]،(وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما)[٨]،(وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ)[٩]،(وَ أَقِيمُوا الشَّهادَةَ لِلَّهِ)[١٠](وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا)[١١]،(أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَ لا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ)[١٢]،

[١] نماز راى بپا داريد. سوره نساء آيه: ٧٦ .

[٢] و در راه خدا انفاق كنيد. سوره بقره آيه: ١٩٥ .

[٣] روزه بر شما واجب شد. سوره بقره آيه: ١٨٣ .

[٤] بايد از شما طايفه‌اى به وظيفه دعوت به خير و امر به معروف و نهى از منكر قيام كنند. سوره آل عمران آيه: ١٠٤ .

[٥] در راه او جهاد كنيد. سوره مائده آيه: ٣٥ .

[٦] در راه خدا جهادى كه شايسته جهاد در راه او باشد بكنيد. سوره حج آيه: ٧٨ .

[٧] به هر يك از زن و مرد زناكار صد تازيانه بزنيد. سوره نور آيه: ٢ .

[٨] مرد و زن دزد راى دست ببريد. سوره مائده آيه: ٣٨

[٩] براى شما در قصاص حياتى وصف ناپذير است. سوره بقره آيه: ١٧٩ .

[١٠] شهادت راى به خاطر خدا به پاى بداريد. سوره طلاق آيه: ٢ .

[١١] به ريسمان خدا چنگ بزنيد و متفرق مشويد. سوره آل عمران آيه: ١٠٣ .

[١٢] اينكه دين راى بپا بداريد و در آن تفرقه نيندازيد. سوره شورا آيه: ١٣ .