ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٦٦ - بيان آيات شريفه و آتوا اليتامى أموالهم مربوط به سر پرستى امور ايتام
جزا گفتيم:(فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ ...) براى اين است كه در ساير زنان ترس از عدم قسط را نداريد.
عدهاى از مفسرين در معناى آيه مورد بحث امور ديگرى- غير از آنچه كه ما ذكر كرديم- ياد آور شدهاند كه خواننده محترم اگر علاقمند به آنها باشد بايد به تفاسير مفصل و بسيار مراجعه كند.
از آن جمله گفتهاند: عرب تا چهار و پنج و بيشتر زن مىگرفت، و با خود مىگفت، چرا نگيرم، مگر من از فلانى كمترم؟! و وقتى كه افراد تحت تكفل و نان خورش زياد مىشد و مالش تمام مىگرديد، به اموال دختران يتيمى كه با مادرشان ازدواج كرده بود رو مىآورد، از اين رو خداى تعالى در اين آيه دستور داد كه كسى حق ندارد بيش از چهار زن بگيرد، و اين دستور براى آن بود كه آنان محتاج به اموال يتيمان نگشته و مرتكب ظلم در حق آنان نشوند.
و نيز گفتهاند كه: عرب بر يتيمان بسيار سخت مىگرفت، و در امر زنان پدر دار، اگر چه سختگيرى نمىكرد ولى عده زيادى از آنان را مىگرفت و عدالت را در بينشان جارى نمىنمود آيه شريفه فرمود: اگر مىترسيد كه بر يتيمان ظلم روا بداريد، در امر غير ايتام (زنان پدردار) هم بترسيد و بيش از چهار زن نگيريد، تا بتوانيد عدالت را رعايت كنيد.
و عدهاى گفتهاند: عرب از سرپرستى ايتام سخت كراهت داشت و از خوردن اموال آنان پرهيز مىكرد، خداى تعالى در اين آيه فرمود: اگر از اين كار پرهيز داريد، از زنا هم پرهيز كنيد و به جاى زنا كردن با هر زنى كه دوست داريد ازدواج كنيد.
قول ديگر اينكه گفتهاند: معناى آيه اين است كه اگر از هم غذا و هم خرج شدن با ايتام كراهت داريد، از جمع بين چند همسر نيز خوددارى كنيد چرا كه ممكن است نتوانيد بين آنها به عدالت رفتار نمائيد و از زنان، تنها با كسانى ازدواج كنيد كه خود را نسبت به او ايمن از ظلم تشخيص مىدهيد.
بعضى ديگر گفتهاند: معناى آيه اين است كه: اگر ترس آن داريد كه نسبت به دختر يتيمى كه با مادرش ازدواج كردهايد عدالت را رعايت نكنيد، پس با دو تا، سه تا و چهار تا از خود دختران يتيم كه در ميان اقوام و خويشاوندانتان سراغ داريد ازدواج كنيد، اينها وجوهى بود كه مفسرين در معناى آيه ذكر كردهاند و ليكن تو خواننده عزيز توجه دارى كه هيچيك از آنها با لفظ آيه آن طور كه بايد انطباق ندارد، پس وجه صحيح همان بود كه قبلا گذشت.
(مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ) كلمه مثنى بر وزن مفعل است و كلمه ثلاث و رباع بر وزن فعال است، و