را با اموال خود مخلوط نموده و مى‌خوردند و در اين عمل نه تنها رعايت عدالت را نمى‌كردند بلكه گاه مى‌شد كه بعد از تمام شدن اموالشان خود آنان را طلاق مى‌دادند و گرسنه و برهنه رهاشان مى‌كردند در حالى كه آن يتيمها نه خانه‌اى داشتند كه در آن سكنى گزينند و نه رزقى كه از آن ارتزاق نمايند و نه همسرى كه از عرض آنان حمايت كند، و نه كسى كه رغبت به ازدواج با آنان نمايد تا بدينوسيله مخارجشان را تكفل كند. اينجا است كه قرآن كريم با شديدترين لحن از اين عادت زشت و خبيث و از اين ظلم فاحش نهى فرمود و در خصوص ظلم به ايتام و خوردن مال آنان نهى خود را شديدتر كرد، و نهى از خوردن اموال آنان را در آياتى ديگر تشديد و تاكيد نمود از آن جمله است اين آيات كه:

(إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى‌ ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعِيراً)[١]، و نيز فرموده:(وَ آتُوا الْيَتامى‌ أَمْوالَهُمْ وَ لا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ، وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى‌ أَمْوالِكُمْ إِنَّهُ كانَ حُوباً كَبِيراً).

نتيجه اين تشديد آن شد كه بطورى كه گفته شده مسلمانان سخت در انديشه شوند و از عواقب وخيم تصرف در اموال ايتام سخت بترسند و ايتام را از خانه‌هاى خود بيرون كنند تا مبتلا به خوردن اموالشان نگردند و در رعايت حق آنان دچار كوتاهى نشوند و اگر هم كسى حاضر شود يتيمى را نزد خود نگه بدارد سهم آب و نان او را جدا كند، بطورى كه اگر از غذاى يتيم چيزى زياد آمد از ترس خداى تعالى نزديك آن نمى‌شدند تا فاسد مى‌شد، در نتيجه از هر جهت به زحمت افتادند و شكايت نزد رسول ٦ برده و چاره خواستند كه اين آيه نازل شد:

(وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى‌ قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ)[٢]، و در اين آيه اجازه داد كه يتيم‌ها را نزد خود جاى دهند و از ايشان نگهدارى نموده و به وضع زندگيشان برسند و با آنان مخالطت و آميزش كنند، چون يتيمان برادران ايشانند. با اين دستور گشايشى در كار مردم پديد آورده، رفع دلواپسى از ايشان نمود.

[١] همانا كسانى كه اموال يتيمان را به ظلم مى‌خورند در حقيقت آتش در باطن خود مى‌كنند و به زودى ظاهرشان هم شعله‌ور خواهد شد. سوره نساء، آيه ١٠ .

[٢] از تو در مورد يتيمان مى‌پرسند؟ بگو اصلاح امورشان خير است و اگر بخواهيد با آنان در زندگى مخلوط باشيد، برادران شمايند و خداى تعالى مى‌داند چه كسى مفسد و قصد خوردن مال يتيم را دارد و چه كسى مصلح است و اگر خدا مى‌خواست شما را به تنگ مى‌آورد، كه خدا عزيز و حكيم است. سوره بقره، آيه ٢٢٠ .