آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٧
امت آخر الزمان سه گروه هستید : سابقان ، اصحاب المیمنة ، اصحاب المشئمة ، ولی در میان اولین شما از سابقان بیشترند تا آخرین شما . مطلبی هست از بو علی سینا راجع به همین آیه و راجع به اینکه آیا مجموعا اهل سعادت بیشترند یا اهل شقاوت ؟ بعضی میگویند مجموعا اهل شقاوت بیشترند یعنی آنهایی که عاقبت کارشان عذاب است بیشترند از آنهایی که عاقبت کارشان نعیم است . اینجا یک ایراد و یک شبهه وارد شده است که چگونه میتواند چنین باشد که مال کار اکثریت مردم بر شقاوت باشد و مال کار اقلیت بر سعادت ؟ فلاسفه این مسأله را به شکل خاصی تقریر کردهاند . بو علی سینا در اینجا یک حرف خیلی خوب و شیرین و زیبایی دارد که بعد ملاصدرا ودیگران همان حرف او را نقل کردهاند و چیزهایی هم به آن اضافه کردهاند . خلاصه حرفش این است : مقصود ما از اهل شقاوت و اهل عذاب چه کسانی هستند ؟ اگر مقصود همه مردمی باشد که به نوعی عذاب میکشند ولو در برزخ ، و بعد در قیامت پاک میشوند یا قبل از تمام شدن حساب ، یا حتی به جهنم میروند ولی بعد آزاد و خلاص میشوند ، ( به عبارت دیگر ) اگر مقصود از اهل نعیم کسانی است که به هیچ وجه هیچ عذابی نمیکشند ، از همان لحظهای که از این دنیا میروند غرق در نعیماند الی الابد ، و اهل عذاب یعنیکسانی که به نوعی و لو در وقت مردن ، و لو در عالم برزخ عذاب میکشند ، میشود گفت اکثریت مردم اهل عذابند یعنی به نوعی رنج را خواهند چشید . ولی این حساب درست نیست ، عاقبت را باید سنجید . اگر ما عاقبت را بخواهیم بسنجیم اکثریت مردم در نهایت امر اهل نجات هستند منتها گروهی از اول اهل نجاتند، گروهی عذاب مختصری میکشند " ممکن است که همان قبض روحشان پاک کنندهشان بشود و بعد از قبض روح کارشان صاف است ) ، عدهای