آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٦
کمیل میخوانیم : " « و باسمائک التی ملأت ارکان کل شیء » " [١]
اسماء الهی ارکان همه اشیاء را پر کرده است یعنی در هر چیزی شما هر
کمالی و هر جلالی و هر جمالی و هر قوتی و هر عظمتی و هر جلوهای که میبینید
اگر دیدتان دید توحیدی باشد میبینید همان هم مظهری از جلوه حق ، کمال حق
، جلال حق و جمال حق است . این است که ( در جای دیگر آمده است ) : "
ولله الاسماء الحسنی و الامثال العلیا " اسماء حسنی و مثلهای علیا منحصرا
از آن خداست . " مثل " یعنی هر چیزی که نمایانگر جیز دیگری باشد ، چون
ممثل است . وقتی که چیزی ، چیز دیگر را نشان میدهد ( به آن " مثل "
میگویند ) ، مانند تصویری که عکس یک فرد است . عکس روی دیوار را که
عربها الان هم به آن " تمثال " یا ( یا " مثال " میگویند چرا "
تمثال " میگویند ؟ چون ممثل یک شیء دیگر است یعنی ارائه دهنده یک شیء
دیگر است . هر لفظی و هر بیانی و هر چیزی که بیانگر و نشان دهنده
عالیترین کمالها باشد از اوست .
مسألهای میان فقها از یک طرف و متکلمین و فلاسفه از طرف دیگر مطرح
است که آیا اسماد الله توقیفی است یا توفیقی نیست ؟ " توفیقی است "
یعنی ما فقط آن اسمائی را میتوانیم بر خدای متعال اطلاق کنیم که در قرآن
یا سنت اجازه داده شده است . مثلا اگر به خداوند میگوییم " متکلم " از
باب این است که در قرآن به او گفتهاند " متکلم " . یا اگر ما به خدا
بگوییم " شافی " ، چون در سنت مثلا آمده است . اما اگر اسمی در کتاب
و سنت نیامده باشد آیا ما میتوانیم به خداوند اطلاق کنیم یا نه ؟ قرآن
ضابطه به دست میدهد و ان همین است که هر چه که صف کمالیه باشد به نحو
اکملش بر خدای متعال اطلاق میشود . اگر هم اجاز
[١] دعای کمیل ، مفاتیح الجنان .