آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٩
درجه بالاترش این است که با امساک ظاهری ( امساک از خوردنها و آشامیدنها و امثال اینها ) توأم بشود امساک از گناهان به طور کلی ، یعنی دها انسان که روزه میگیرد ، زبان انسان هم روزه بگیرد ، زبان هم در حال روزه امساک کند نه تنها از حرامهایی از قبیل غیبت و دروغ و امثال اینها ، بلکه امساک کند حتی از سخنان لغو و بیهوده و بی اثر و بی فایده ، چشم انسان هم امساک کند از نظر به حرام ، گوش انسان هم امساک کند از استماع امر حرام ، دست و پای انسان هم امساک کند از انجام دادن یک عمل حرام . حال اگر کسی این کارها را نکرد و زبان و چشم و گوش و دست و پایش صائم نبود ، آیا او روزه دارد یا روزه ندارد ؟ هم دارد و هم ندارد . روز دارد آن درجه پایینش را ، اولین درجه روز را ، روزه عوام را روزه ندارد ، یک درجه از آن بالاتر را . مرتبه دیگر روزه این است که انسان در حال روزه از پارهای حلالها هم امساک کند این میشود یک درجه بالاتر و درجه سوم . بالاترین و چهارمین درجهاش امساک از غیر الله است ، یعنی در حال روزه قلب انسان از غیر خدا به طور کلی خودداری کرده باشد و جز خدا در قلب انسان چیزی نباشد . همه اینها روزه است ، اما اینها مراتب و درجات یک حقیقت هستند . یا مثلا طهارت هم همین طور است . یک درجه نازل طهارت همین طهار از حدث و طهارت از خبث است همین که انسان مثلا بدنش آلوده به این نجاسات معهود نباشد و طهارت داشته باشد به معنای اینکه وضو یا غسل یا تیمم داشته باشد . ولی خود طهارت هم همین طور درجه به درجه دارد تا بالاترین درجات . اسا راجع به خود تقوا قرآن میفرماید: " « ... اذا ما اتقوا و امنوا و