چیزی محال است . محال است که انسان به طرف شمال برود ، به نقطه جنوب‌ برسد ، و محال است که انسان به طرف جنوب برود ، به نقطه شمال برسد . اگر انسان بخواهد به نقطه شمال برسد راهش این است که از طرف شمال برود . اگر بخواهد به نقطه جنوب برسد راهش این است که از طرف جنوب برود . مشرق هم راهش از آن طرف است ، مغرب هم از آن طرف . انسان در دنیا که‌ کارهایش بر اساس قرار داد است ، در کارهای قرار دادی می‌بیند که این بی‌ حسابی‌ها رخ می‌دهد . مثلا چطور ؟ می‌گوید ما درس نمی‌خوانیم آخر سال هم نمره‌ می‌گیریم . بله نمره گرفتن یک کار قرار دادی است . نمره‌ای را باید بگذارد ، چون با آن کار که او هجده گذاشت که تو هجده نمی‌شوی ! یک‌ هجده‌ای آنجا نوشته شده است و او هم به آن ترتیب اثر می‌دهد اما بنا نیست که آن واقعیت عوض شود و تغییر کند . انسان چون در دنیا می بیند که در راههای قرار دادی دنیا با اینکه از آن طرف رفته نتیجه یک طرف‌ دیگر را به او می‌دهند :

گنه کرد در بلخ آهنگری

به شوشتر بریدند سر مسگری

به قول این شاعر یک آهنگر می‌رود گناه می‌کند سر یک مسگر را می‌برند ، ( با خود می‌گوید در آخرت هم ) شانس است ، یک وقت هم شد ، و خیلی از افراد اصلا منتظر یک شانس در عالم آخرت‌اند آیا چنین شانسی در دنیا هست‌ که تو راه خراسان را پیش بگیری بعد سر از کربلا ، دربیاوری ، بگویی من از این راه می‌روم ، یک وقت شانسم گرفت از کربلا سر در آوردم ؟ ! محال است‌ که در کارهایی که به حقایق عالم مربوط است حرفهایی از قبیل شانس مؤثر باشد . غرضم این جهت است : بعضی چنین می‌گویند - و بعید هم نیست که این حرف‌ ، حرف درستی باشد بلکه به نظر می‌رسد که همین طور است - اینکه در قرآن‌ " اصحاب الیمین " و " اصحاب الشمال " فرموده