آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٥
است : کسانی که از مقام پروردگار بترسند . تعبیر این نیست : کسانی که از پروردگار بترسند . " از پروردگار بترسند " یک معنای اعمی است . از چه چیز پروردگار بترسند ؟ کسانی که از عقاب پروردگار هم میترسند باز از پروردگار میترسند ، اما " کسانی که از مقام پروردگار بترسند " ( مقام یعنی جایگاه ، مرتبه ) معنی دیگری دارد و در آن ، مفهوم معرفت خوابیده است . کسانی که خدا را میشناسند و مرتبة الوهیت را درک میکنند و چون مرتبه الوهیت را درک میکنند در آنجا احساس عظمت میکنند و در غیر پروردگار ( از خود و هر چه هست ، ماسوای پروردگار ) احساس حقارت میکنند ، درواقع کسانی که به عظمت الهی پی میبرند و خشیت و خوف آن عظمت ، هیبت الهی در دل آنها جا دارد ، برای اینها دو بهشت است . ولی قرآن هیچ توضیح نمی دهد که آن دو بهشت چگونه دو بهشتی است . مفسرین درباره این دو بهشت احتمالاتی دادهاند که شاید از همه آنها معقولتر این است که بهشتی روحانی و بهشتی جسمانی . بهشت جسمانی یعنی بهشتی که اولا جسم است مانند همین دنیا ، البته با این تفاوت که جسم آن جهان با جسم این جهان متفاوت است . این مطلب را امروز مخصوصا باید توضیح بدهیم . ازجمله ضروریات دین مقدس اسلام و از ضروریات قرآن این است که معاد ، جسمانی است . یعنی چه معاد جسمانی است ؟ کسانی که قائل به معاد هستند دو گروهند : بعضی معاد را صرفا روحانی میدانند ، یعنی معتقدند که انسان بعد از اینکه میمیرد روحش باقی است و جسمش فانی میشود و روحش هم که باقی است به معنی این است که جوهر روح انسان همان قدرت عقل انسان و علم انسان است . آن جوهر عقلی علمی در انسان باقی میماند باقی میماند و تا ابد هم همان باقی است و اگر انسان در