اولی در آخرت نیز هم جسمانی است و هم روحانی ، و البته برای افرادی که‌ کامل هستند ، بهشت جسمانی در مقابل آن نعمیهای روحانی ارزشی ندارد ، ولی‌ اکثریت مردم ( حتی اکثریت صلحا ، متقین ، زهاد ) به آن مقام نرسیده‌اند که بهشت روحانی را درک کنند و برای آنها بهشت جسمانی ارزش نداشته‌ باشد . اکثر مردم ، هم بهشت روحانی دارند و هم بهشت جسمانی ، در جهنم‌ هم همین طور . اقلیتی از مردم اهل نعیم روحانی هستند و اعتنایی به ( نعیم‌ ) جسمانی ندارند و القلیتی هم فقط بهشت جسمانی دارند و از بهشت روحانی‌ نصیبی ندارد . بحث مااین بود که به هر حال قطعا ما بهشت جسمانی داریم یعنی نمی توان‌ آن را انکار و به شکلی تأویل کرد ، قابل تأویل نیست . بله ، اینقدر ما می‌دانیم که آنچه در آن عالم هس ت با آنچه در این عالم هست در عین‌ اینکه در جسمانی بودن شریکند تقاوتهای زیادی با یکدیگر دارند یعنی آن‌ عالم عین عالم دنیا و طبیعت نیست ، اگر عین عالم دنیا و طبیعت می‌بود مثل عالم طبیعت تکلیف هم در آنجا بود ولی آنجا تکلیف نیست به دلیل‌ اینکه امکان تکلیف نیست ، امکان تغییر دادن وضع و حالت نیست ، به قول‌ فلاسفه آنجا عالم قوش نیست ، عالم فعلیت محض است . در آنجا مثلا توالد و تناسل نمی‌تواند وجود داشته باشد ، خوردن هست ولی خوردن آنجا با خوردن‌ اینجا فرق می‌کند . آن لذاتی که از خوردن حاصل می‌شود هست اما نه مثل‌ خوردن اینجاست که این جور جذب و دفع باشد و در نتیجه مثلا سلامت و بیماری باشد . این گونه چیزها نیست . آن نتیجه‌ای که از این امر پیدا می‌شود یعنی لذت خوردن ، لذت آشامیدن ، لذت جنسی ، لذت مصاحبتها در آنجا وجود دارد ولی با تفاوتهایی که با ( بذات ) اینجا هست . البته ما تفاوتها را نمی‌توانیم کاملا درک کنیم . باید بدانیم که این جنبه‌های‌ جسمانی در