آنجا وجود دارد و البته جنبه‌های روحانی هم به طریق اولی وجود دارد چون ما می‌بینیم قرآن در بعضی موارد بعد از اینکه نعمتهای جسمانی را ذکر می‌کند " « جنات تجری من تحتها الانهار »" [١] . . . می‌فرماید : " « و رضوان‌ من الله اکبر »" [٢] و اما بالاتر از همه خشنودی حق است . این " بالاتر از همه " برای چه کسی ؟ آدمی که اساسا در دنیا خدا را نشناخته و از حب خدا و رضای خدا و خشنودی خدا و عبودیت ، چیزی درک نکرده او در آخرت هم محجبوب است : " « من کان فی هذه اعمی فهو فی الاخرش اعمی و اضل سبیلا »" [٣] آن که در این دنیا کور باشد در آن دنیا هم کور است‌ و گمراه‌تر . نمی‌شود انسان در این دنیا کور باشد و در آن دنیا بینا ، و این چشمی که در این دنیا باز نشده درد آن دنیا بینا شود ! این رباعی از فخر رازی است ، رباعی خیلی خوب حکیمانه‌ای است ، می‌گوید :

ترسم بروم [٤] عالم جان نادیده

بیرون روم از جهان، جهان نادیده [٥]

در عالم جان چون روم از عالم تن ؟

در عالم تن عالم جان نادیده

می‌گوید چطور از عالم تن به عالم جان بروم در صورتی که در وقتی که در عالم تن هستم عالم جان را هنوز ندیده‌ام . پس انسان در عالم تن باید عالم‌ جان را ببیند تا وقتی که از عالم تن رفت ، در عالم جان راه داشته باشد .
پس " « و رضوان من الله اکبر »" یک حقیقت خیلی بزرگتری است، یک‌ ذره آن برای اینها ارزش تمام بهشتهای جسمانی را دارد . اما همه مردم که‌

[١] توبه / . ٧٢ ٢ و[٣] اسراء / . ٧٢ [٤] یعنی بمیرم . [٥] یعنی کور بیرون بروم . " جهان را ندیده باشم " یعنی حقیقت را نفهمیده باشم .