آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٣
(آن کسی که مقام پروردگار را بترسد...) . این معنایش هیبت و عظمت است . این خوف ، خوفی است بالاتر از آن خوفها ، بالاتر از خوف از عقاب است ، بلکه خوف از عقاب نوعی غفلت از خداوند است ، یعنی خدا را میشناسد و خدا را میترسد ، غیر خدا هر چه هست در نظرش کوچک است . در دعای کمیل این مطلب را کاملا حس میکنیم . این است که در این آیه چون بعد فرموده است برای کسانی که مقام پروردگار را درک میکنند و خوف مقام پروردگار را دارند دو بهشت است ، بعضی از مفسرین گفتهاند مقصود از دوبهشت یعین بهشتی روحانی و بهشتی جسمانی . البته این یک احتمال است ولی قرآن کویی نخواسته در این زمینه توضیح بدهد چون یک " دو بهشت " دیگر هم بعد داریم که ذکر میکنیم . " « ذواتا افنان »" این دو بهشت انواعی از نعم دارند . باز توضیح نمیدهد ، ( میفرماید ) " النواعی " . در این توضیح ندادنها عنایتی هست . در علم " بلاغت " میگویند گاهی یک مطلب به تعمد در ابهام گذاشته میشود تا ذهن شنونده به هر راه برود و ضمنا به او بفهمانند که اگر توصیف شود محمدود میشود چون هر مقدار توصیف شود ذهن آن را محدود میکند به همان که شنیده . بدان هر چه توصیف کنند ، مطلب بیش از مقداری است که بخواهد توصیف شود . " « ذواتا افنان »" این دو بهشت دارای انواعی از نعیم هستند این که میگیود " انواعی از نعیم " یعنی محدودش نکن ، پس اگر ما بعدهم توصیف کنیم و نمونههایی را بگوییم که شما با آن نمونهها آشنا هستید و میتوانید آشنا باشید بدانید که محدود به اینها نیست . پس این " « ذواتا افنان »" مقدمه است برای اینکه ذهن ( نعم آن دو بهشت را ) محدود نکند . " « لا تعلم نفس »" . در یک آیه