که هست تصور کنیم . قرآن هم اینها را تشبیهات و تمثیلات بیان کرده .
از جمله این است : آسمان شکافته می‌شود و مانند یک برگ گل می‌گردد " « کالدهان »" ( خیال نمی‌کنم ( این ترجمه ) درست باشد ، می‌گوید دهان از ماده " دهن " گرفته شده ، یعنی روغن زیت : مانند روغن زیت . ولی ( طبق ) تفاسیر ، نوعی ادیم قرمز بوده است که در زبان عربی به آن " دهان‌ " می‌گفتند . ) مقصود این است که آسمان آن وقتی که شکافته می‌شود نازک و لطیف می‌گردد مانند برگ گل ، و قرمز رنگ می‌شود مانند آن ادیم احمر .
اینها تشبیهات و تمثیلات است ، حال چگونه می‌شود ، خدا عالم است ، ما نمی دانیم که آسمان چگونه شکافته می‌شود ، چون همه اینها را با یکدیگر باید در نظر گرفت : آسمان شکافته می‌شود ، آسمان از هم می‌پاشد ، کوهها " « کالعهن المنفوش »" می‌شود . در سوره " القارعة " می‌خوانیم که : " « القارعة مالقارعة و ما ادریک مالقارعة یوم یکون الناس کالفراش‌ المبثوث و تکون الجبال کالعهن المنفوش »" [١] آن روزی که کوهها مانند پشم رنگین زده شده بشوند . آنجا صحبت رنگین بودن است . کوهها که‌ مظهر صلابت هستند - تعبیر قرآن این است که - به شکل پشم رنگین زده شده‌ در می‌آیند . اینجا راجع به آسمان می‌فرماید مانند برگ گل رنگین در می‌آید . حال اینها چه اشاره و رمزی و چگونه است ، خدا عالم است ، ما چیزی در این زمینه‌ها نمی‌دانیم .
" « فیومئذ لا یسئل عن ذنبه انس و لا جان » " جایی است که دیگر احتیاج به اینکه بخواهند از گناه کسی - از انسی و از جنی - بپرسند نیست‌ بلکه آنها را می‌شناسند. در قیامت مواقفی هست: آیا سؤال و جواب هست یا

[١] قارعه / ١ - [٥]