آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨
باشد ، امر مشکلی بوده است . حداکثر آنچه که تصور میکردند ( این بود که ) مثلا در مورد هوا میگفتند هوا جسم هست ولی جسم غیر مرئی است چون ما یکدیگر را به وساطت هوا و نور میبینیم اما خود هوا را نه میبینیم و نه لمس میکنیم ، وجود هوا را به قرائنی به دست میآورم ، از قبیل اینکه وقتی مثلا کوزهای را در آب فرو میبریم میبینیم قلقل میکند ، احساس میکنیم که یک چیزی دارد خارج احساس مینیم یک چیزی با صورت و دست ما تماس پیدا میکند و فشار میآورد ، در صورتی بود که ( قدما ) راجع به اینکه یک شیء جسم باشد و مرئی نباشد داشتند . ولی امروز مسأله شکل دیگری پیدا کرده و آن این است : جسم یعنی شیئی که داراری جوهری باشد که دارای ابعاد است . اینکه در قدیم خیال میکردند همه جسمها سه بعدی است امروز مورد قبول نیست یعنی معتقدند که ممکن است جسمی دو بعدی باشد ، جسمی یک بعدی باشد ، جسمی چهار بعدی باشد ، جسمی شش بعدی باشد . میگویند ما خودمان سه بعدی هستیم و ساختمان ادراک ما هم ساختمان سه بعدی است یعنی ما فقط اجسام سه بعدی را درک میکنیم . اگر اجسامی باشند که سه بعدی نباشند ، دو بعدی یا چهار بعدی باشند آن وقت دیگر ما نمیتوانیم آنها را درک کنیم . شاید دو بعدیها را مثلا بتوانیم درک کنیم جهار بعدیها را نتوانیم یا بر عکس . به هر حال ادراکات ما ادراکات سه بعدی است نه کمتر و نه بیشتر . بنابراین ممکن است در همین فضا الان اجسامی وجود داشته باشند که جسم باشند ، ثقل باشند ، وزن داشته باشند ، ما وجود آنها را احساس نکنیم ولی آنها