امیرالمؤمنین می‌فرماید : " « اشجع الناس من غلب هواه » " از همه‌ مردم شجاعتر کسی است که بر هوای نفسش غالب باشد .
پس روح تقوا همان خود نگهداری است . خود را از چه نگهداری کردن ؟ از هر چه که انسان بخواهد خودش را نگه دارد ، آخر بر می‌گردد به خودش . حتی‌ آدم جبان که از دشمن می‌ترسد ، اگر حساب کنید مغلوب ترس و جبن خودش‌ شده . اگر انسان بتواند بر نفس خودش در آن حد مسلط باشد که بر جبن‌ خودش هم مسلط باشد ، بر بخل و حسد و خشم و طمع و آز و حرص خودش مسلط باشد ، این اسمش " تقوا " است .
بحث " تقوا " در نهج البلاغه عجیب است ! تعبیراتی درباره تقوا هست‌ که از جنبه روانی بسیار لطیف و عالی است . مثلا می‌فرماید : " « فصونوها و تصونوا بها » " [١] تقوا را نگه دارید و خود را به وسیله تقوا حفظ کنید . خیلی عجیب است ! شما تقوا را نگه دارید و تقوا شما را نگه دارد . آیا این دور است ؟ نه . گفته‌ایم مثل این است که انسان لباس را نگه‌ می‌دارد و لباس انسان را . انسان لباس را نگه می‌دارد از اینکه گم شود یا دزد ببرد و لباس انسان را نگه می‌دارد از اینکه سرما یا گرما بخورد ایندو با هم منافات ندارند . می‌فرماید شما تقوا را نگه دارید و تقوا شما را نگه دارد . شما باید نگهدار آن باشید و آن نگهدار شما باشد . "

[١] نهج البلاغه ، خطبه . ١٨٩