آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٦
قرآن - نه به خاطر احساسات و کینهتوزی ، بلکه در مواردی که رسیدن به
هدف انسانی و مشروع و الهی متوقف بر آن است - نه تنها کشتن کافر را
اجازه میدهد ، کشتن انسان مسلمان را هم اجازه میدهد تا چه رسد به خراب
کردن یک بارو و چه رسد به کندن چند درخت . پس این دو مسأله نباید با
یکدیگر اشتباه شود . از این آیه میگذریم .
" « و ما افاء الله علی رسوله منهم »" ، در اسلام از نظر مالی یک "
فیء " داریم و یک " غنیمت " ، یعنی مالهایی که از چنگال دشمن بیرون
آورده میشود بعضی نام " غنیمت " دارد و یک حکم دارد و بعضی نام "
فیء " دارد و حکم دیگری دارد . غنیمت عبارت است از آنچه که در میدان
جنگ به دست سربازان میافتد و به وسیله جنگ گرفته میشود . هر چیزی که
به وسیله جنگ و به تعبیر قرآن با یورش با اسب و شتر - یعنی آنجا که
رسما حمله ، حمله جنگی است - و با زور شمشیر گرفته میشود آن را " غنیت
" میگویند، غنائم جنگی از نظر اسلام به پنح قسمت شرکت داشتهاند - تقسیم
میشود ، چهار قسمت میان سربازها - همانهایی که در جنگ شرکت داشتهاند -
تقسیم میشود و یک قسمت اختصاص به پیغمبر پیدا میکند که خمس است و
مصرفش همان مصرف خمسی است که ما میدانیم ( « و اعلموا انما غنمتم من
شیء فان لله خمسه و للرسول و لذی القربی ») [١].
و اما فیء . فیء عبارت است از اموالی که از کافر حربی به دست میآید
ولی بدون آنکه زور شمشیر در کار باشد ، یعنی دشمن به شکل دیگری ، مثلا به
واسطه رعب و ترسش ، از آنجا رفته است . این را اصطلاحا " فیء "
میگویند . در فیء ، سربازان شرکت ندارند و در واقع به تعبیری که بعد
عرض میکنیم که خود قرآن تا آخر سوره این موضوع
[١] انفال / . ٤١