آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٩
که به یک اعتبار یکی بالاست و دیگری پایین ، به یک اعتبار یک عالم در راست ما قرار گرتفه است یک عالم در چپ ما ( نه چپ انسان ، چپ کل عالم ) ، یک عالم در راست این عالم ما ، در راست این حیات طبیعی که ما هستیم قرار گرفته است و یکی در چپ این عالم . آن بالا را راست عالم میگویند ، آن پایین را چپ عالم . آن بالا همان است که آن را " بهشت " نامیدهاند و دار نعیم و سعادت و سرور است ، به آنجا ما میرسیم اگر چنین توفیقی پیدا کنیم ، آن دیگری که پایین است ، تاریک است ، تسفل است ، رو به پایین رفتن است و در آنجا عذاب و رنج و درد و شقاوت و بدبختی است . آن را " عالم پایین " یا شمال این عالم " میگویند . ( شمال یعنی چپ نه شمال در مقابل جنوب . شمال عالم است یعنی چپ عالم است ) . در مورد آن اولی همیشه تعبیر یا " راست " است یا " بالا " . و در مورد این دومی تعبیر یا " چپ " است یا " پایین " . خود " جهنم " چه لغتی است ؟ از " جهنام " است که جهنام آن چاههای خیلی عمیق و تاریک را میگویند . این لفظ نیز به اعتبار پایین بودن و تاریک بودن انتخاب شده است چون این الفاظی که ما در این دنیا داریم ، برای معانیای که در همین دنیا وجود دارد وضع شده است . آنها لفظ ندارد و با الفاظی بیان میشود که تا اندازهای به آن معنا نزدیک باشد ، و الا :
| معانی هرگز اندر حرف ناید |
| که بحر بیکران در ظرف ناید |