آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٣

می‌کند. مثلا: " « و لقد علمتم النشأش الاولی » " [١] نشئه اولی را قبلا می‌دانستید . یا راجع به اصحاب الشمال می‌فرماید ( این خیلی صریح است ) : " « و اصحاب الشمال ما اصحاب الشمال فی سموم و حمیم و ظلل من یحموم لا بارد و لا کریم انهم کانوا قبل ذلک مترفین »" [٢] . مثل اینکه الان ما در قیامت واقع هستیم بعد می‌گوید که جرا اصحاب الشمال اینچنین سرنوشت‌ شومی دارند و چرا اینقدر معذبند؟ (می‌فرماید) اینها قبلا مترف بودند . آیه‌ مطلب را به گونه‌ای بیان می‌کند که ( گویی ) دنیا در مرحله گذشته است ." « انهم کانوا قبل ذلک مترفین و کانوا »( و چنین بودند نه چنین هستند ) « یصرون علی الحنث العظیم و کانوا یقولون »(چین می‌گفتند) ... " [٣] .
تعبیرات ، این گونه است .
به هر حال : آنگاه که امر واقع شده واقع شد ، یعنی قیامت . " « لیس‌ لوقعتها کاذبة »" . این آیه را مفسرین دو جور تفسیر کرده‌اند : یکی‌ اینکه " « کاذبة »" را مصدر گفته‌اند به معنی کذب . در زبان عربی گاهی‌ این وزن به معنی مصدر هم می‌آید ، مثل " عافیة " . گفته‌اند که " « لیس‌ لوقعتها کاذبة »" جمله‌ای است مستقل از " « اذا وقعت الواقعة »" ، آن ، جزایش محذوف است : آنگاه که واقع شد امر واقع شده . " آنگاه چه‌ " یعنی دیگر نمی‌گوییم که شد ؟ خودت دیگر فکرهایش را بکن که چه شد . به‌ عقیده بعضی مفسرین " « لیس لوقعتها کاذبة » " جمله‌ای است مستقل که‌ معنایش این است که در وقوع این قضیه هیچ کونه دروغی وجود ندارد یعنی‌ حقی است که هیچ گونه احتمال خلافی در آن نیست . ولی این کمی خلاق ظاهر جمله است چون باید " « کاذبة »" را که به صیغه اسم فاعل است به معنی‌ مصدر بگیریم و لام " « فی وقتها »" را هم به معنی " فی " بگیریم یعنی‌ لیس فی وقعتها کذب .