نمانده است و به غلط هم " تولی و تبری " به کار می‌بریم . تولی و تبری‌ یعنی پیوند دوستی با دوستان خدا برقرار کردن و پیوند بیزاری با دشمنان‌ خدا بر قرار کردن . " « اذ قالوا لقومهم انا برءؤا منکم »" به قومشان‌ گفتند ما از شما تبری می‌جوییم ، هم از شما و هم از معبودهای شما ( آن‌ معبودها سمبل مسلک و عقیده و ایمان شماست ) ، یعنی از شما و از فکر و عقیده و راه شما تبری می‌جوییم . " « کفرنا بکم »" ( این تعبیر جالب‌ است و در قرآن مکرر آمده است ) تنها شما کافر نیستید ، ما هم کافریم ، شما کافرید به آنچه ما ایمان داریم ، ما هم کافریم به شما و به عقیده ، مسلک شما ( گفتیم در مفهوم " کفر " ستیزه کردن و مبارزه و مخالفت‌ کردن عملی خوابیده است ) یعنی به شدت با شما و باعقیده شما مبارزه ، خواهیم کرد .
این که می‌گویند کلمه " « لا اله الا الله »" جمعی است میان نفی و اثبات ، سخن درستی است . " « لا اله »" نفی و انکار است ، کفر به‌ غیر خداست ، " « الا الله »" ثبات ایمان به خداست ، که در " آیة الکرسی " این طور می‌خوانیم : " « لا اکراه فی الدین قد تبین الرشد من‌ الغی فمن یکفر بالطاغوت و یؤمن بالله فقد استمسک بالعروش الوثقی »" [١] . تنها نفرمود : " من یؤمن بالله " ، قبل از ایمان به الله ، کفر به طاغوت را ذکر کرد: " « فمن یکفر بالطاغوت و یؤمن بالله فقد استمسک‌ بالعروش الوثقی »" .
این است که هر مؤمنی شرط مؤمن بودنش کافر بودن هم هست و این نکته‌ اساسی است در آنچه که در این آیه در مورد ولاء کفار نداشتن آمده است ، که عرض کردیم می‌خواهیم اینها را تا آخر بخوانیم بعد بیشتر درباره فلسفه‌ این ( مطلب ) بحث کنیم . این در واقع همان مطلب را

[١] بقره / . ٢٥٦