مسلمان یا غیر مسلمان باشیم - مثلا - همه‌مان مکی هستیم و یعنی این یک‌ مسأله سطحی است ، چیز مهمی نیست ، حالا شما این جور باشید یا آن جور ، دروغ مگویند . اگر امروز چنین حرفی می‌زنند دنبال فرصت هستند . ( قرآن‌ خیلی روی فرصت طلبی آنها تکیه می‌کند . ) اگر امروز چنین حرفی می‌زنند ته‌ دلشان حرف دیگری است . " « ان یثقفوکم یکونوا لکم اعداء »" اگر بر شما دست بیابند یعنی روزی فرصت دستشان بیاید که ضربه خودشان را وارد کنند - تعبیر این است که - آن وقت دشمنان شما خواهند بود ، با اینکه‌ قبلا فرمود الان دشمنان شما هستند . این که می‌گوید : " دشمنان شما هستند " یعنی من که از اسرار آگاهم الان می‌دانم دشمن شما هستند ولی شما احساس‌ نمی‌کنید ، آن روزی که آنها فرصت پیدا کنند و بر شما دست بیابند آن وقت‌ می‌بینید که چگونه اینها دشمنان شما هستند . " دشمنان شما خواهند بود " یعنی خواهید دید که این دلهایشان از دشمنی می‌جوشد . آیا فقط همان‌ دلهایشان خواهد جوشید ، کاری به کارتان ندارند ؟ " « و یبسطوا الیکم‌ ایدیهم »" ببینید دستشان چگونه بر روی شما دراز می‌شود! " « و السنتهم‌ " و زبانشان . دست و زبانشان به بدی بر روی شما دراز خواهد شد " « و ودوا لو تکفرون غ" تمام آرزویشان این است که شما را از این ایمان و دین و مسلکتان برگردانند .
" « لن تنفعکم ارحامکم و لا اولادکم یوم القیامة یفصل بینکم و الله بما تعملون بصیر »" [١] . ضمنا این سؤال پیش می‌آمده است - هم به حسب‌ مورد و هم همیشه - که چه بکنیم ؟ از طرف دیگر پای ارحام و خویشاوندان و زن و بچه ما در میان است ، جانب آنها را هم که نمی‌شود رعایت نکرد .
قرآن البته نهی نمی‌کند از این که کسی به ارحام خودش و لو اینکه کافر باشند از

[١] ممتحنه / [٣]