آشنایی با قرآن 6 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٦
« لفی علیین و ما ادریک ما علیون کتاب مرقوم یشهده المقربون " [١] ،
" ان کتاب الفجار لفی سجین و ما ادریک ما سجین »" [٢] . در آنجا
نوشتههایی هست ، نه نوشته کاغذ و مرکب ، نوشتهاهایی که صورتها در آنها
تصویر و نقش میشود یعنی آنچه از اعمال که انسان در این عالم انجام میدهد
، اعمال خوب در یک جا قرار میگیرد و اعمال بد در جال دیگر .
اینها در روایات به صورتهای عجیبی ذکر شده است . مثلا در روایت است
که اگر انسان عمل خیر انجام بدهد ملائکهای هستند که این عمل خیر را بالا
میبرند و اگر عمل شر انجام بدهد آن را پایین میبرند . معلوم میشود اعمال
خیر انسان به یک سو میرود و اعمال شر انسان به سوی دیگر . در حدیث است
که انسان عملی را ابتدا برای خدا انجام میدهد ، این عملش میرود - به
تعبیر قرآن - به علیین یعنی آن بالا بالاها . عملش خالص است . یعنی
ابتدا که عمل را انجام داده خالصا مخلصا انجام داده و عمل هم بالارفته . (
البته این بالا و پایین معلوم است که بالا و پایین به شکل دیگری است . )
بعد وسوسه نفس سبب میشود که یکدفعه انسان بعد از عمل ریا کند یعنی بعد
از عمل برای مردم بازگو میکند که بله ، خدا به ما توفیق داد ما فلان عمل
را در فلان وقت انجام دادیم ، فلان خیر به دست ما جاری شد . این عمل یک
درجه میآید پایین . یادم نیست که در دفعه دوم یا سوم دستور میرسد آن عمل
را از آنجا بردارید و در سجین - که از ماده سجن است - یعنی در آن حبس
خانه قرار بدهید ، یعنی یک عمل علیینی بعد از ریا و به وسیله ریا تبدیل
میشود به عمل سجینی .
[١] مطففین / ١٨ - . ٢١ [٢] مطففین / ٧ و [٨]