برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨ - فضيلت تلاوت سوره

(آيه ٣١)- نعمتهائى كه تاكنون در آيات اين سوره مطرح شده مربوط به اين جهان بوده است، ولى در اينجا از محاسبه قيامت و بعضى ديگر از خصوصيات معاد سخن مى‌گويد كه در عين تهديد بودن براى مجرمان وسيله تربيت و آگاهى و بيدارى و هم وسيله تشويق و دلگرمى مؤمنان است، و به همين جهت نعمت محسوب مى‌شود، لذا بعد از ذكر هر كدام همان سؤال را كه در باره نعمتهاست تكرار مى‌كند.

نخست مى‌فرمايد: «به زودى به حساب شما مى‌پردازيم اى دو گروه انس و جن»! (سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ).

آرى! در آن روز خداوند عالم قادر دقيقا همه اعمال و گفتار و نيات انس و جن را مورد بررسى و حساب دقيق قرار داده، و كيفر و پاداش مناسب را براى آنها تعيين مى‌كند.

(آيه ٣٢)- بعد از ذكر اين معنى باز اين سؤال را تكرار مى‌فرمايد: «پس كدامين نعمتهاى پروردگارتان را انكار مى‌كنيد» (فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ).

(آيه ٣٣)- در تعقيب آيه قبل كه از مسأله حساب دقيق الهى سخن مى‌گفت باز جن و انس را مخاطب ساخته، مى‌گويد: «اى گروه جن و انس! (هر گاه به راستى مى‌خواهيد از مجازات و كيفر الهى بر كنار مانيد) اگر مى‌توانيد از مرزهاى آسمانها و زمين بگذريد (و از حيطه قدرت او خارج شويد) پس بگذريد ولى هرگز نمى‌توانيد مگر با نيروئى» الهى و فوق العاده اما چنين نيروئى در اختيار شما نيست‌ (يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ).

به اين ترتيب شما هرگز ياراى فرار از دادگاه عدل خدا و پيامدهاى آن را نداريد، هر جا برويد ملك خداست، و هر كجا باشيد محل حكومت اوست، آرى اين موجود ضعيف و ناتوان كجا مى‌تواند از عرصه قدرت خداوند بگريزد همان گونه كه امير مؤمنان على عليه السّلام در دعاى روح پرور كميل عرضه مى‌دارد:

«و لا يمكن الفرار من حكومتك؛ پروردگارا! فرار از حكومت تو ممكن نيست»!