برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٩

در حقيقت اين اوصاف سه گانه سه درس مهم تربيتى و سه وسيله نجات از شر وسوسه گران است و انسان را در مقابل آنها بيمه مى‌كند.

(آيه ٤)- لذا در اين آيه مى‌افزايد: «از شرّ وسوسه‌گر پنهانكار» (من شر الوسواس الخناس).

(آيه ٥)- «كه درون سينه انسانها وسوسه مى‌كند» (الذى يوسوس فى صدور الناس).

(آيه ٦)- «خواه از جن باشد يا از انسان» (من الجنة و الناس).

«خنّاس» صيغه مبالغه از ماده «خنوس» به معنى جمع شدن و عقب رفتن است، اين به خاطر آن است كه شياطين هنگامى كه نام خدا برده مى‌شود عقب نشينى مى‌كنند، و از آنجا كه اين امر غالبا با پنهان شدن توأم است اين واژه به معنى «اختفا» نيز آمده است.

بنابر اين مفهوم آيات چنين است: «بگو: من از شر وسوسه‌گر شيطان صفتى كه از نام خدا مى‌گريزد و پنهان مى‌گردد به خدا پناه مى‌برم».

كار شيطان تزيين است و مخفى كردن باطل در لعابى از حق، و دروغ در پوسته‌اى از راست، و گناه در لباس عبادت، و گمراهى در پوشش هدايت.

خلاصه هم خودشان مخفى هستند، و هم برنامه‌هايشان پنهان است، و اين هشدارى است به همه رهروان راه حق كه منتظر نباشند شياطين را در چهره و قيافه اصلى ببينند، آنها وسواس خناسند، و كارشان حقه و دروغ و نيرنگ و رياكارى و ظاهر سازى و مخفى كردن حق.

جمله‌ «من الجنة و الناس» هشدار مى‌دهد كه «وسواسان خناس» تنها در ميان يك گروه و يك جماعت، و در يك قشر و يك لباس نيستند، در ميان جن و انس پراكنده‌اند و در هر لباس و هر جماعتى يافت مى‌شوند، بايد مراقب همه آنها بود و بايد از شر همه آنها به خدا پناه برد.

دوستان ناباب، همنشينهاى منحرف، پيشوايان گمراه ظالم، كارگزاران جباران و طاغوتيان، نويسندگان و گويندگان فاسد، مكتبهاى الحادى و التقاطى‌