برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٨

بسم الله الرحمن الرحيم‌ به نام خداوند بخشنده بخشايشگر

(آيه ١)- پناه مى‌برم به پروردگار مردم! در اين سوره كه آخرين سوره قرآن مجيد است روى سخن را به شخص پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به عنوان سرمشق و مقتدا و پيشواى مردم كرده، مى‌فرمايد: «بگو: پناه مى‌برم به پروردگار مردم» (قل اعوذ برب الناس).

(آيه ٢)- «به مالك و حاكم مردم» (ملك الناس).

(آيه ٣)- «به (خدا و) معبود مردم» (اله الناس).

قابل توجه اين كه در اينجا روى سه وصف از اوصاف بزرگ خداوند (ربوبيت و مالكيت و الوهيت) تكيه شده است كه همه آنها ارتباط مستقيمى به تربيت انسان، و نجات او از چنگال وسوسه گران دارد.

البته منظور از پناه بردن به خدا اين نيست كه انسان تنها با زبان اين جمله را بگويد، بلكه بايد با فكر و عقيده و عمل نيز خود را در پناه خدا قرار دهد، از راههاى شيطانى، برنامه‌هاى شيطانى، افكار و تبليغات شيطانى، مجالس و محافل شيطانى، خود را كنار كشد، و در مسير افكار و تبليغات رحمانى جاى دهد، و گر نه انسانى كه عملا خود را در معرض طوفان آن وسوسه‌ها قرار داده، تنها با خواندن اين سوره و گفتن اين الفاظ به جائى نمى‌رسد.

با گفتن‌ «برب الناس» اعتراف به ربوبيت پروردگار مى‌كند، و خود را تحت تربيت او قرار مى‌دهد.

با گفتن‌ «ملك الناس» خود را ملك او مى‌داند، و بنده سر بر فرمانش مى‌شود.

و با گفتن‌ «اله الناس» در طريق عبوديت او گام مى‌نهد، و از عبادت غير او پرهيز مى‌كند، بدون شك كسى كه به اين صفات سه گانه مؤمن باشد، و خود را با هر سه هماهنگ سازد از شر وسوسه‌گران در امان خواهد بود.