برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٧ - ١- تحقيق گستردهاى پيرامون علم غيب

زمينه علم غيب وجود دارد نخست آياتى كه علم غيب را مخصوص خدا معرفى كرده و از غير او نفى مى‌نمايد، مانند آيه ٥٠ و ٥٩ سوره انعام.

گروه دوم آياتى است كه به روشنى نشان مى‌دهد كه اولياى الهى «اجمالا» از غيب آگاهى داشتند، چنانكه در آيه ١٧٩ سوره آل عمران مى‌خوانيم: «چنان نبود كه خدا شما را از علم غيب آگاه كند ولى خداوند از ميان رسولان خود هر كس را بخواهد برمى‌گزيند» (و قسمتى از اسرار غيب را در اختيار او مى‌گذارد).

و در معجزات حضرت مسيح (ع) مى‌خوانيم كه فرمود: «من شما را از آنچه مى‌خوريد، يا در خانه‌هاى خود ذخيره مى‌كنيد خبر مى‌دهم». (آل عمران/ ٤٩) آيه مورد بحث نيز با توجه به استثنائى كه در آن آمده نشان مى‌دهد كه خداوند قسمتى از علم غيب را در اختيار رسولان برگزيده‌اش قرار مى‌دهد.

از سوى ديگر آياتى از قرآن كه مشتمل بر خبرهاى غيبى است نيز كم نيست، مانند آيه دوم تا چهارم سوره روم: «روميان مغلوب شدند- و اين شكست در سرزمين نزديك واقع شد، اما آنها بعد از اين مغلوبيت به زودى غالب خواهند شد- در عرض چند سال».

اصولا وحى آسمانى كه بر پيامبران نازل مى‌شود نوعى غيب است كه در اختيار آنان قرار مى‌گيرد، چگونه مى‌توان گفت آنها آگاهى از غيب ندارند در حالى كه وحى بر آنان نازل مى‌شود.

از همه اينها گذشته، روايات زيادى داريم كه نشان مى‌دهد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و امامان معصوم عليهم السّلام اجمالا آگاهى از غيب داشتند، و گاه از آن خبر مى‌دادند مانند خبر دادن از ماجراى جنگ «موته» و شهادت جعفر، و بعضى ديگر از فرماندهان اسلام كه در همان لحظه وقوع، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در مدينه مسلمانان را آگاه كرد و مانند آن در زندگى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كم نيست.

در «نهج البلاغه» نيز پيشگوئيهاى بسيارى از حوادث آينده به چشم مى‌خورد كه نشان مى‌دهد على عليه السّلام اين اسرار غيب را مى‌دانست، مانند آنچه در خطبه ١٣ در مذمت اهل بصره آمده است كه مى‌فرمايد: «گويا مى‌بينم عذاب خدا از آسمان‌