برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٨ - فضيلت تلاوت سوره

و احتمال دارد كه: «سفيه» در اينجا اشاره به «ابليس» باشد كه بعد از مخالفت فرمان خدا نسبتهاى ناروائى به ساحت مقدس او داد و از آنجا كه «ابليس» از جن بوده مؤمنان جن به اين وسيله از او ابراز تنفر مى‌كنند، و سخن او را گزافه و شطط مى‌نامند.

(آيه ٥)- سپس افزودند: «و ما گمان مى‌كرديم كه انس و جنّ هرگز، بر خدا دروغ نمى‌بندند» (و انا ظننا ان لن تقول الانس و الجن على الله كذبا).

اين سخن ممكن است اشاره به تقليد كوركورانه‌اى باشد كه اين گروه قبلا از ديگران داشتند، و براى خدا شريك و شبيه و همسر و فرزند قائل بودند مى‌گويند:

اگر ما اين مسائل را از ديگران بدون دليل پذيرفتيم به خاطر خوش باورى بود، هرگز خيال نمى‌كرديم كه انس و جن به خود جرأت دهند كه چنين دروغهاى بزرگى به خدا ببندند، ولى اكنون به غلط بودن اين تقليد ناروا پى‌برديم و به اين ترتيب به اشتباه خود و انحراف مشركان جن اعتراف مى‌كنيم.

(آيه ٦)- سپس افزودند: يكى ديگر از انحرافات جن و انس اين بود كه:

«مردانى از بشر به مردانى از جن پناه مى‌بردند، و آنها سبب افزايش گمراهى و طغيانشان مى‌شدند» (و انه كان رجال من الانس يعوذون برجال من الجن فزادوهم رهقا).

مفهوم آيه، مفهوم وسيعى است كه شامل هرگونه پناه بردن افرادى از انسانها به جن را شامل مى‌شود چه اين كه مى‌دانيم در ميان عرب كاهنان زيادى وجود داشتند كه معتقد بودند به وسيله طايفه «جنّ» بسيارى از مشكلات را حل مى‌كنند و از آينده خبر مى‌دهند.

(آيه ٧)- اين آيه همچنان ادامه سخنان مؤمنان جن است كه به هنگام تبليغ قوم خود بيان داشتند و از طرق مختلف آنها را به سوى اسلام و قرآن دعوت نمودند.

نخست مى‌گويند: «و اين كه آنها گمان كردند- همان گونه كه شما گمان كرديد- كه خداوند هرگز كسى را (به نبوت) مبعوث نمى‌كند» (و انهم ظنوا كما