و به اين ترتيب پاسخى است به اعمال مشركان عرب و مانند آنها كه خانه كعبه را بتكده ساخته بودند، و به اعمال مسيحيان منحرف كه به سراغ «تثليث» رفته و در كليساهاى خود خدايان سه‌گانه را مى‌پرستيدند، قرآن مى‌گويد: تمام معابد، مخصوص خداست و در اين معابد، جز براى خدا سجده نمى‌توان كرد و پرستش غير او ممنوع است.

(آيه ١٩)- و در ادامه اين سخن براى بيان تأثير فوق العاده قرآن مجيد و عبادت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مى‌افزايد: «هنگامى كه بنده خدا [- محمّد] به عبادت بر مى‌خاست و او را مى‌خواند گروهى پيرامون او بشدت ازدحام مى‌كردند» (و انه لما قام عبد الله يدعوه كادوا يكونون عليه لبدا).

تعبير «لبد» بيانگر هجوم عجيب مؤمنان جن براى شنيدن قرآن در اولين برخورد با آن، و همچنين بيانگر جاذبه فوق العاده نماز پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است.

(آيه ٢٠)- در اينجا براى تحكيم پايه‌هاى توحيد، و نفى هرگونه شرك كه در آيات قبل به آن اشاره شده بود، نخست به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دستور مى‌دهد: «بگو: من تنها پروردگارم را مى‌خوانم (و فقط او را عبادت مى‌كنم) و هيچ كس را شريك او قرار نمى‌دهم»! (قل انما ادعوا ربى و لا اشرك به احدا).

(آيه ٢١)- سپس دستور مى‌دهد: «بگو: من مالك زيان و هدايتى براى شما نيستم» و هدايت به دست ديگرى است‌ (قل انى لا املك لكم ضرا و لا رشدا).

(آيه ٢٢)- و باز اضافه مى‌كند: «بگو: (اگر من نيز بر خلاف فرمانش رفتار كنم) هيچ كس مرا در برابر او حمايت نمى‌كند و پناهگاهى جز او نمى‌يابم» (قل انى لن يجيرنى من الله احد و لن اجد من دونه ملتحدا).

به اين ترتيب نه كسى مى‌تواند به من پناه دهد نه چيزى مى‌تواند پناهگاه واقع شود اين سخنان از يك سو اعتراف به عبوديت كامل در پيشگاه خداوند است، و از سوى ديگر هرگونه «غلوّ» را در مورد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نفى مى‌كند، و از سوى سوم نشان مى‌دهد كه نه تنها از بتها كارى ساخته نيست كه شخص پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نيز با آن همه عظمت ملجأ و پناه مستقلى در برابر عذاب خدا نمى‌تواند باشد، و از سوى چهارم‌