برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٦ - صحابه در ميزان قرآن و تاريخ

بيرون مى‌كنند، و اموال و شرف ما بر باد مى‌رود كودكان ما اسير، و جنگجويان ما كشته مى‌شوند.

اين آيه و سه آيه بعد از آن نازل شد كه، سر انجام اين ماجرا را بازگو مى‌كند.

تفسير:

نقش منافقان در فتنه‌هاى يهود- بعد از بيان ماجراى طايفه يهود «بنى نضير» در آيات گذشته، و شرح حال سه گروه از مؤمنان در اينجا به شرح حال گروه ديگرى يعنى منافقان و نقش آنها در اين ماجرا مى‌پردازد.

نخست روى سخن را به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كرده، مى‌فرمايد: «آيا منافقان را نديدى كه پيوسته به برادران كافرشان از اهل كتاب مى‌گفتند: هر گاه شما را (از وطن) بيرون كنند ما هم با شما بيرون خواهيم رفت، و هرگز سخن هيچ كس را در باره شما اطاعت نخواهيم كرد، و اگر با شما پيكار شود ياريتان خواهيم نمود» (ا لم تر الى الذين نافقوا يقولون لاخوانهم الذين كفروا من اهل الكتاب لئن اخرجتم لنخرجن معكم و لا نطيع فيكم احدا ابدا و ان قوتلتم لننصرنكم).

و به اين ترتيب اين گروه از منافقان به طايفه يهود سه مطلب را قول دادند كه در همه دروغ مى‌گفتند.

و به همين دليل قرآن با صراحت مى‌گويد: «خداوند شهادت مى‌دهد كه آنها دروغگويانند» (و الله يشهد انهم لكاذبون).

آرى! هميشه منافقان دروغگو بوده‌اند، و غالبا دروغگويان منافقند.

(آيه ١٢)- سپس براى توضيح بيشتر در باره دروغگوئى آنها مى‌افزايد: «اگر آنها را بيرون كنند با آنان بيرون نمى‌روند» (لئن اخرجوا لا يخرجون معهم).

«و اگر با آنها پيكار شود ياريشان نخواهند كرد» (و لئن قوتلوا لا ينصرونهم).

«و اگر (به گفته خود عمل كنند و) ياريشان كنند پشت به ميدان كرده فرار مى‌كنند»! (و لئن نصروهم ليولن الادبار).

«سپس كسى آنان را يارى نمى‌كند» (ثم لا ينصرون).

(آيه ١٣)- در اين آيه به تشريح علّت اين شكست پرداخته، مى‌گويد:

«وحشت از شما در دلهاى آنها بيش از ترس از خداست» (لانتم اشد رهبة فى‌