برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٨ - فضيلت تلاوت سوره

پست هستند در برابر آيات الهى نشان داده، مى‌گويد: «هنگامى كه آيات ما بر او خوانده مى‌شود مى‌گويد: اينها افسانه‌هاى خرافى پيشينيان است»! (اذا تتلى عليه آياتنا قال اساطير الاولين).

و با اين بهانه و اين بر چسب زشت از آيات خداوند فاصله مى‌گيرد.

(آيه ١٦)- در اين آيه از يكى از مجازاتهاى اين گروه پرده برداشته، مى‌افزايد:

«ما به زودى بر بينى او علامت و داغ ننگ مى‌نهيم»! (سنسمه على الخرطوم).

اين تعبيرى است گويا و رسا بر نهايت ذليل ساختن آنها، زيرا تعبير به «خرطوم» (بينى) كه تنها در مورد خوك و فيل گفته مى‌شود تحقير روشنى براى آنهاست، و دوم اين كه، بينى در لغت عرب معمولا كنايه از بزرگى و عزت است همان‌گونه كه در فارسى نيز وقتى مى‌گوئيم بينى او را به خاك بماليد دليل بر اين است كه عزت او را بر باد دهيد و سوم اين كه علامت گذاردن مخصوص حيوانات است، حتى در حيوانات در صورت آنها مخصوصا بر بينى آنها علامت‌گذارى نمى‌شود، و در اسلام نيز اين كار نهى شده است، همه اينها با بيانى رسا مى‌گويد:

خداوند اين چنين افراد طغيانگر خود خواه متجاوز سركش را چنان ذليل مى‌كند كه عبرت همگان گردند.

(آيه ١٧)- داستان عبرت انگيز «اصحاب الجنة»! به تناسب بحثى كه در آيات گذشته پيرامون ثروتمندان خودخواه و مغرور بود در اينجا داستانى را در باره عده‌اى از ثروتمندان پيشين كه داراى باغ خرم و سرسبزى بودند، ذكر مى‌كند.

نخست مى‌فرمايد: «ما آنها را آزموديم همان گونه كه صاحبان باغ را آزمايش كرديم» (انا بلوناهم كما بلونا اصحاب الجنة).

ماجرا چنين بود: اين باغ- كه طبق مشهور در يمن بوده- در اختيار پيرمردى مؤمن قرار داشت، او به قدر نياز از آن بر مى‌گرفت، و بقيه را به مستحقان و نيازمندان مى‌داد، اما هنگامى كه چشم از دنيا پوشيد، فرزندانش گفتند: ما خود به محصول اين باغ سزاوارتريم، و به اين ترتيب تصميم گرفتند تمام مستمندان را محروم سازند.