برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٠ - فضيلت تلاوت سوره

(آيه ١٨)- و عجب اين كه اين منافقان در قيامت هم دست از منافقگرى خود بر نمى‌دارند چنانكه در اين آيه مى‌فرمايد: به خاطر بياوريد «روزى را كه خداوند همه آنها را بر مى‌انگيزد (و اعمالشان را بر آنها عرضه مى‌دارد و در دادگاه عدلش از آنها سؤال مى‌كند) ولى آنان براى خدا نيز سوگند (دروغ) ياد مى‌كنند همان گونه كه (امروز) براى شما ياد مى‌كنند» (يوم يبعثهم الله جميعا فيحلفون له كما يحلفون لكم).

قيامت تجليگاه اعمال و روحيات انسان در اين دنياست، و از آنجا كه منافقان اين روحيه را همراه خود به قبر و برزخ برده‌اند در صحنه قيامت نيز آشكار مى‌شود، و بر طبق عادت گذشته سوگند دروغين ياد مى‌كنند.

سپس مى‌افزايد: «و گمان مى‌كنند كارى مى‌توانند انجام دهند» (و يحسبون انهم على شى‌ء). ولى اين يك پندار موهوم و خيالى خام بيش نيست! و سر انجام آيه را با اين جمله پايان مى‌دهد: «بدانيد آنها دروغگويانند» (الا انهم هم الكاذبون).

و به اين ترتيب كوس رسوائى آنها را همه جا مى‌زنند.

(آيه ١٩)- در اين آيه سرنوشت نهائى اين منافقان تيره‌دل را چنين بيان مى‌كند: «شيطان بر آنها مسلط شده، و ياد خدا را از خاطر آنها برده است» (استحوذ عليهم الشيطان فانساهم ذكر الله).

به همين دليل؛ «آنان حزب شيطانند» (اولئك حزب الشيطان).

«بدانيد حزب شيطان زيانكارانند» (ألا ان حزب الشيطان هم الخاسرون).

آرى! منافقان دروغگو و مغرور به مال و مقام سرنوشتى جز اين ندارند كه دربست در اختيار شيطان و وسوسه‌هاى او قرار مى‌گيرند، و خدا را بكلى فراموش مى‌كنند، نه تنها منحرف مى‌شوند كه در زمره عمّال شيطان و اعوان و انصار لشكر و حزب او براى گمراه ساختن ديگران قرار مى‌گيرند.

(آيه ٢٠)- در ادامه بيان صفات و نشانه‌هاى منافقان در اينجا كه آخرين آيات سوره مجادله است نشانه‌هاى ديگرى از آنها را مطرح مى‌كند، و سرنوشت حتمى‌