برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٤ - فضيلت تلاوت سوره

(آيه ٢٢)- «تو سلطه‌گر بر آنان نيستى كه (بر ايمان) مجبورشان كنى» (لست عليهم بمصيطر).

آرى! آفرينش آسمان و زمين و كوهها و حيوانات نشان مى‌دهد كه اين عالم بى‌حساب نيست، و آفرينش انسان نيز هدفى داشته، اكنون كه چنين است آنها را با تذكرات خويش به اهداف خلقت و آفرينش آشنا ساز، و راه قرب خدا را به آنها نشان ده، و در مسير تكامل رهبر و راهنمايشان باش.

البته راه كمال در صورتى پيموده مى‌شود كه با ميل و اراده و اختيار همراه باشد، تو هرگز نمى‌توانى آنها را مجبور سازى، و اگر هم مى‌توانستى فايده‌اى نداشت.

(آيه ٢٣)- در اين آيه به صورت يك استثنا، مى‌فرمايد: «مگر كسى كه پشت كند و كافر شود» (الا من تولى و كفر). كه در برابر آنها به زور متوسل شو و مقابله كن.

(آيه ٢٤)- «كه خداوند او را به عذاب بزرگ مجازات مى‌كند» (فيعذبه الله العذاب الاكبر).

منظور از عذاب اكبر يا «عذاب آخرت» است در برابر «عذاب دنيا» كه عذاب كوچك و كم اهميت نسبت به آن است و يا قسمت شديدترى از عذاب قيامت و دوزخ است زيرا عذاب همه مجرمان در دوزخ يكسان نيست.

(آيه ٢٥)- و در پايان سوره با لحنى تهديد آميز مى‌گويد: «به يقين بازگشت (همه) آنها به سوى ما است» (ان الينا ايابهم).

(آيه ٢٦)- بعد مى‌افزايد: «و مسلما حسابشان (نيز) بر ما است» (ثم ان علينا حسابهم).

و اين در حقيقت نوعى دلدارى و تسلى خاطر به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است كه در مقابل لجاجت آنها ناراحت و دلسرد نشود، و به كار خود ادامه دهد، و در ضمن تهديدى است نسبت به همه اين كافران لجوج كه بدانند حسابشان با كيست.

به اين ترتيب سوره غاشيه كه از مسأله قيامت آغاز شد به مسأله قيامت نيز پايان مى‌يابد.

«پايان سوره غاشيه»