برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٠ - فضيلت تلاوت سوره

(آيه ٢٥)- و به اين ترتيب، «آنها صبحگاهان تصميم داشتند كه با قدرت از مستمندان جلوگيرى كنند» (و غدوا على حرد قادرين).

(آيه ٢٦)- اما «هنگامى كه (وارد باغ شدند و) آن را ديدند گفتند: حقا ما گمراهيم» (فلما راوها قالوا انا لضالون).

(آيه ٢٧)- سپس افزودند: همه چيز از دست رفته «بلكه ما محروميم» (بل نحن محرومون).

مى‌خواستيم مستمندان و نيازمندان را محروم كنيد اما خودمان از همه بيشتر محروم شديم، هم محروم از درآمد مادى، و هم بركات معنوى.

(آيه ٢٨)- در اين ميان «يكى از آنها كه از همه عاقلتر بود گفت: آيا به شما نگفتم چرا تسبيح خدا نمى‌گوييد»! (قال اوسطهم ا لم اقل لكم لو لا تسبحون).

از اين آيه استفاده مى‌شود كه در ميان آنها فرد مؤمنى بود كه آنها را از بخل و حرص نهى مى‌كرد، ولى كسى گوش به حرفش نمى‌داد.

(آيه ٢٩)- آنها نيز لحظه‌اى بيدار شدند و به گناه خود اعتراف كردند و «گفتند: منزه است پروردگار ما (از هرگونه ظلم و ستم) مسلما ما ظالم بوديم» هم بر خويشتن ستم كرديم و هم بر ديگران‌ (قالوا سبحان ربنا انا كنا ظالمين).

(آيه ٣٠)- ولى مطلب به اينجا خاتمه نيافت «سپس رو به يكديگر كرده، به ملامت هم پرداختند» (فاقبل بعضهم على بعض يتلاومون).

و احتمالا هر كدام در عين اعتراف به خطاى خويش گناه اصلى را به دوش ديگرى مى‌انداخت و او را شديدا سرزنش مى‌كرد.

آرى! همه ظالمانى كه در چنگال عذاب الهى گرفتار مى‌شوند در عين اعتراف به گناه، هر كدام سعى دارد عامل اصلى بدبختى خود را ديگرى بشمرد.

(آيه ٣١)- سپس مى‌افزايد: هنگامى كه به عمق بدبختى خود آگاه شدند فريادشان بلند شد «گفتند: واى بر ما كه طغيانگر بوديم»! (قالوا يا ويلنا انا كنا طاغين).

آنها در مرحله قبل اعتراف به «ظلم» و ستم كردند، و در اينجا اعتراف به‌