برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٨ - محتوا و فضيلت سوره

(آيه ٤)- و سر انجام به هدف نهائى اين سوگندها مى‌رسد و مى‌فرمايد: «كه سعى و تلاش شما (در زندگى) مختلف است» (ان سعيكم لشتى).

جهت‌گيرى تلاشها و نتائج آن نيز كاملا مختلف و متفاوت مى‌باشد. اشاره به اين كه شما به هر حال در زندگى آرام نخواهيد گرفت، و حتما به سعى و تلاشى دست مى‌زنيد، و نيروهاى خداداد كه سرمايه‌هاى وجودتان است در مسيرى خرج مى‌شود، ببينيد سعى و تلاش شما در كدام مسير، به كدام سمت، و داراى كدام نتيجه است؟ نكند تمام سرمايه‌ها و استعدادهاى خود را به بهاى اندكى بفروشيد، و يا بيهوده به هدر دهيد.

(آيه ٥)- سپس مردم را به دو گروه تقسيم كرده، و ويژگيهاى هر يك را بر مى‌شمرد، مى‌فرمايد: «اما آن كس كه (در راه خدا) انفاق كند و پرهيزكارى پيش گيرد» (فاما من اعطى و اتقى).

تأكيد بر «تقوا» به دنبال انفاق اموال، اشاره به لزوم نيت پاك و قصد خالص به هنگام انفاق، و خالى بودن از هرگونه منت و اذيت و آزار مى‌باشد.

(آيه ٦)- «و جزاى نيك (الهى) را تصديق كند» (و صدق بالحسنى).

(آيه ٧)- «ما او را در مسير آسانى قرار مى‌دهيم» و به سوى بهشت جاويدان هدايت مى‌كنيم‌ (فسنيسره لليسرى).

اصولا ايمان به معاد و پاداشهاى عظيم الهى تحمل انواع مشكلات را براى انسان سهل و آسان مى‌كند، نه تنها «مال» كه «جان» خود را نيز در طبق اخلاص مى‌گذارد و به عشق شهادت در ميدان جهاد شركت مى‌كند، و از اين ايثارگرى خود لذت مى‌برد.

(آيه ٨)- سپس به نقطه مقابل اين گروه پرداخته، مى‌فرمايد: «اما كسى كه بخل ورزد و (از اين راه) بى‌نيازى طلبد» (و اما من بخل و استغنى).

(آيه ٩)- «و پاداش نيك (الهى) را تكذيب كند» (و كذب بالحسنى).

(آيه ١٠)- «به زودى او را در مسير دشوارى قرار مى‌دهيم» (فسنيسره للعسرى).

«بخل» در اينجا نقطه مقابل «اعطا» است كه در گروه اول (گروه سخاوتمندان سعادتمند) بيان شد، «و استغنى» (بى‌نيازى بطلبد) بهانه‌اى است براى بخل‌