آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ١١٨ - باب پنجم انواع مسخشدهها و احكامشان و علل مسخشان
و گفته: عظايه به ظاء نقطهدار جانوركى است بزرگتر از وزغ، و ازهرى گفته:
جانوركى است نرم اندام پر برود و رفت و آمد كند و مانند سام ابرص است جز اينكه از او زيباتر و آزار نكند، و انواع بسيارى دارد چون سفيد و سرخ و زرد و سبز، و همه نقطههاى سياه دارند، و منش او دوستى خورشيد است تا در پرتو آن پوستش سخت شود (حياة الحيوان ٢: ٨٤).
و گفته: سامّ ابرص با تشديد ميم بگفته لغويان وزغ بزرگى است (حياة الحيوان ٢: ٨) و گفته: دعموص بدال با فتحه جانوركى است چون چسنه (تصحيف شده و دعموقه درست است كه در مدرك است از پاورقى ص ٢٣٨) و با دال ضمهدار جانوركى است كه زير آب است، سهيلى گفته: دعموص ماهى خرديست چون مارآبى، و در حديث است كه مردى زنا كرد و خدايش بصورت دعموص كرد.
جاحظ گفته: ناموس كه بزرگ شود دعموص گردد، و آن از آب ايستاده پديد شود، و چون بزرگ شود پروانه شود، و اينست سند كسى كه ملخ را دريائى دانسته دعموص از آفريده برّ است كه در آغاز خلقش جز در آب نزيد و آنگه پس از آن پشه و ناموس گردد، و گفته وطواط شب پره است (٢: ٢٩ حياة) فيروزآبادى گفته: وطواط شب پره است و رستهاى از شب پرههاى كوهى، دميرى گفته: ميمون جانوريست شناخته زشت، نمكين با هوش تند فهم، هنر آموزد. پادشاه نوبه براى متوكل ميمونى پيشكش كرد دوزنده و ديگرى زرگر، يمنيها بميمون كار آموزى كنند تا كه بقال و گوشت فروش پاسبان دكانش كنند تا صاحبش برگردد و باو دزدى آموزند، ميمون از يك شكم ١٠- ١٢ زايد و نر سخت غيرت ماده را دارد و اين جانور در بيشتر حالاتش بآدمى ماند، چون بخندد، شاد شود، چنده زند، داستان گويد، و با دستش چيز را بردارد، انگشتانى جدا از هم دارد تا بندها و ناخن، تلقين و آموزش پذير است، با مردم همدم شود، سر دو پا كمى راه رود، و شيوه او راه رفتن با چهار دست و پا است، پلك زيرين چشمانش مژگانها دارد كه جانور ديگر ندارد