آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٣٦ - آيات قرآن مجيد
تا بهضم دوم رسند و اخلاط چهارگانه از آنها برآيد كه آبكى باشند و نيروى تشخيص فزونى آن آب را از آن بقلوهها ريزد و به زهره و سپرز و باقى را كه پخته كند باندام تن پخش كند و بخش هر كدام بتقدير حكيم عليم بدو رسد و اگر حيوان ماده است اخلاطى بيش از غذاى تن بواسطه برودت مزاج دارد كه آن فزونى را نخست برحم ريزد براى بچه شكمى و چون زائيده شد آن را به پستانها ريزد و سفيد گردد بوسيله گوشتهاى سفيد آنها و شير شود و از هنر خداست پديد كردن اخلاط و شير و آماده كردن قرارگاه و مجارى آنها و وسايل توليد و نيروهاى كارگر در آن در هر زمان كه شايسته است و اينست كه وادار ميكند باعتراف بكمال حكمت و شايانى رحمتش و اين شير پاك برآيد و بوى سرگين ندارد و بواسطه تنگى مجاريش از اجزاء كثيفه جدا شده است.
و رازى در تاويل آيه گفته: مقصود اينست كه شير از برخى اجزاء خون پديد گردد و خون از اجزاء لطيف سرگين برآيد كه خوردنيهاى درون شكمبه است و شير از اجزائى پديد شود كه نخست ميان سرگين باشند و بار دوم از اجزائى كه ميان خونند، و خدايش از اين اجزاء كثيف و سخت پاك كند و اوصافى در آن آفريند كه بدانها شير باشد و سازگار تن كودك شود- پايان-.
«وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخِيلِ وَ الْأَعْنابِ» يعنى شما را براى عبرت گرفتن نوشانيد از ثمرات نخل و از انگور از آنچه كه از آن ميان مىسازيد با روزى خوب حلال چون خرما و كشمش و شيره انگور و شيره خرما و هم سركه و چگونه از آن مىسازيد با اينكه روزى خوب حلال از آن توان ساخت كه هم گله دارد و هم امتنان، و برخى گفتند. مقصود از سكر سركه است و از رزق حسن آنچه بهتر از آنست، و گفتند سكر هر آنچه حرام است از محصول آنها مىباشد يا جز آن چون نبيذ و فقّاع و مانندشان، و رزق حسن هر آنچه خدا از ثمره آنها حلال كرده است و رفع گرسنگى كند.
على بن ابراهيم گفته «سكر» سركه است و از امام صادق ٧ روايت است