آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ١٤١ - آيات قرآن مجيد

مدلول آيات است روشن نيست و ظاهر تذكيه محلله آنست كه بيواسطه باشد با اينكه اين مورد از «ما أَكَلَ السَّبُعُ‌» مى‌شود و استثناء از آن معلوم نيست، روايت جابر كه پيغمبر ٦ فرمود «هر حيوان رام كه وحشى شد تذكيه‌اش مانند حيوان وحشى است» از عامّه است و دلالتش بر حكم مورد اعتراض است، آرى در خبرى كه در باب تذكيه آيد دلالتى بر آن هست و ما در آنجا در اين باره سخن گوئيم ان شاء اللَّه، بلكه در كلام قدماء و فقهاء دلالتى بر آن نديدم و بس همين را گفتند كه زخم زدن با ابزار كافى است، شيخ در خلاف گفته: هر حيوانى كه ميتوان تذكيه‌اش كرد اگر تذكيه‌اش مقدور نباشد چنانچه مانند شكار گريزان گردد يا در چاه پرت شود و نتوان سرش را بريد همان زخم كردنش تذكيه‌اش باشد در هر جا واقع شود و از صحابه على ٧ و ابن مسعود و ابن عمر و ابن عباس بدان معتقدند و از تابعين عطا و طاوس و حسن و از فقهاء ثورى و ابو حنيفه و اصحابش و هم شافعى و گروهى گفتند تذكيه او فقط ببريدن گلوگاه است مانند حال قدرت و اگر بزخمى در جز آن كشته شود حلال نيست.

سعيد بن مسيّب و ربيعه و مالك و ليث بن سعد بدان رفته‌اند و دليل ما اجماع شيعه و اخبارشانست وانگه از طريق عامه اخبارى داله بر جواز كشتن با تير و نيزه زدن بران جانور و مانند آنها آورده.

صاحب جامع گفته: اگر نرّه گاو گريزان شد و شتر مست شد يا در چاه افتاد بيشتر گفتند با تيغ يا تيرش زنند و مانند آنها چون شكار بيابان.

٩- شيخ در مبسوط و خلاف گفته جاى گزش سگ از شكار پاك است چون خدا فرموده: «بخوريد از آنچه براتان نگهداشتند» و فرمان شستن نداده و اين عقيده برخى عامه است و مشهور ميان فقهاء ما نجاست آنست چون با رطوبت با سگ نجس ملاقات كرده و از دليل شيخ پاسخ دادند كه اجازه در خوردن بنظر ذات شكار است و منافات با منع از آن بمانع ديگر ندارد كه نجاست باشد چنانچه قول خدا «بخوريد از آنچه غنيمت گرفتيد» و «بخوريد و بياشاميد» و مانند آنها منافات‌