آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٧٢ - روايات

نيست و نرم و سست است و اعتماد را شايد و يك تدبير خداوند حكيم اينست كه:

در آفرينش زمين ورزشگاه شمال را بلندتر از ورزشگاه جنوب ساخته، و خدايش چنين نساخته مگر براى اينكه آبها بروى زمين روان باشند و آن را سيراب كنند و فزونيش بدريا ريزد، و چنانچه سطحى را شيب دهند تا آب بر آن نماند بهمين جهت وزشگاه شمال از جنوب بالاتر است، و گر نه آب بر زمين ميماند و جلو كار مردم را ميگرفت و راه را ميبريد و مي‌بست.

و اگر آب فراوان نبود و از چشمه‌ها و رودخانه‌ها نميجوشيد، تنگ ميشد و نياز برآور مردم براى نوشيدن خود و حيوانات و زراعتكارى و درخت آنان نبود، و نه براى وحوش و پرنده و درنده، و ماهيان و جانوران دريا، و در آن سودهاى ديگر است كه تو ميدانى و از بزرگداشتش غافلى، بعلاوه از آنچه معروف است كه زندگى همه چيز زمين است از جاندار و گياه از آن شربت سازند كه نرم و خوش‌نوش است، تن را نظيف كنند، و اثاث را از چرك، با آن گل سازند و بكار زنند، و آتش نشانى نمايند، و خسته با آن حمام گيرد و آسايش از خستگى بيند، و مقاصد ديگرى كه هنگام نياز بدان قدرش معلوم شود.

اگر ترديد دارى در سود اين آبها بسيار و درياهاى پهناور و بگوئى چه نيازى بدانست، بايد بدانى كه آنها پايگاه و جولانگاه اصناف ماهى و جانور دريائى، و معدن لؤلؤ و ياقوت و عنبرند و انواع ديگر كه از دريا برآرند، و در كناره‌هاى دريا عود خوشبو و انواعى از عطر و گناهان داروئى رويد و پس از آن دريا مركب مردم است و وسيله حمل كالاهاى بازرگانى كه از شهرهاى دور آرند، چنانچه از چين به عراق، اگر اين كالاهاى تجارتى جز با دوش حمل نميشدند كساد ميشدند و بدست صاحبانش در شهر خود ميماندند، زيرا هزينه حمل آن از بهايش بالا ميزد و كسى بگرد آن نميگرديد و دو فساد پيدا ميشد يكى نبودن اين چيزهاى مورد نياز و ديگرى قطع معاش كارگران آن.

همچنين اگر هواء فراوان نبود مردم از دود و بخار زمين و دريا خفه ميشدند،