آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٤١ - مسائل عبد الله بن سلام
ديگر گردند كه وجوه آن بر ناقد بصير نهان نيستند. و تصحيف هم دارد و اميد است نسخه ديگر بدست آيد تا تصحيح شود.
اينكه گفته آدم نبى مرسل بود يعنى در بهشت براى فرشتهها كه مأمور شد آنها را از اسماء آگهى دهد و شمردن ابراهيم رسول عربى خلاف مشهور است.
قوله «اربعة كتاب» اين اجمال با تفصيل موافق نيست و شايد در يكى از آنها خطا يا تصحيف باشد و اينكه پس از فرموده او فرقان بر من نازل شد، باز پرسيد كتابى بر تو نازل شده است؟ بىاشكال نيست و شايد از كلام پيغمبر ٦ فهميده كه بعد نازل مىشود، اينكه گفته: پايان قرآن صَدَقَ اللَّهُ است ... يعنى بايد آن را باين جمله پايان داد نه اينكه اين جمله جزء قرآنست، در قاموس گفته: بيسان دهى است در شام و دهى در مرو و جايى در يمامه، گويم: در برخى نسخهها نيسان بنون است و يكم اظهر است، و شواهدى دارد.
اينكه فرمود «لانّ اللَّه واحد» يعنى روز يك شنبه روز خدا است «لانه يوم» يعنى اول روز است با اينكه وجه نامگذارى نبايد مطرد باشد، «و علمه تحت التحت» يعنى دانش او بهر چيز احاطه دارد، و علو او بر همه چيز منافات ندارد با احاطه علمش بهمه چيز از فراز عرش تا زير ثرى ...[١].
[١] در صدر حديث ابن سلام ١٠٠٠٠ و ٤٠٠ و ٤ پرسش در دو جا نامبرده شده است و در برگردان آن بفارسى پرسشها را شماره نهاديم و از ٢٣٥ بيشتر نشد و بنا بر اين اندكى از سؤالات در حديث ضبط شدهاند و براى اين چند وجه ميتوان گفت:
١- چون جواب اين پرسشها براى عبد اللَّه بن سلام مايه يقين براستى دعوى پيغمبر٦ شد از طرح پرسشهاى ديگر خوددارى كرد و بمسلمانى شتافت.
٢- پرسشهاى ديگر را شايسته طرح در خدمت پيغمبر ٦ ندانست و از آنها صرف نظر كرد.
٣- همه پرسشها مطرح و پاسخ داده شدهاند ولى ضبط نشدهاند و در نقل بنقل حديث فراموش شدند و كاسته شدند( مترجم)