آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ١٤١ - تفسير
و اگر بدر روند كسى پس از وى آنها را نگه ندارد راستى كه او بردبار و آمرزنده است.
٨- ص (١٨) البته ما مسخر كرديم با او كوهها را تا تسبيح گويند شام و بام ٣٦ مسخر كرديم برايش باد را روان ميشد بفرمانش آرام هر جا ميرسيد.
٩- الحديد (٢٥) و فرو آورديم آهن را كه در آن برندگى سخت است و سودها براى مردم و تا بداند خداوند چه كس يارى كند او را و رسولانش را بنا ديده راستى خدا توانا و عزيز است.
تفسير
: «آيا ننگرند بدان چه خدا آفريده» گفتهاند: يعنى البته مانند اين آفريدهها را ديدند پس چرا نينديشند تا كمال قدرت و قهر خدا بر آنها آشكار شود و از او بترسند «برميگردد سايهاش» يعنى آفريدههاى سايهدار كه سايه آنها در سمت راست و چپ ميگردد و باز ميگردد و همه منقاد و زبونند براى خدا كه سايه آنها با گردش خورشيد روى زمين چسبيده و ميگردد بهر سو، و گفتهاند مقصود از يمين و شمائل سمت راست فلك است كه در سوى شرق است براى اينكه اختر از آن بر آيد و بالا گيرد و شمالش جانب غربي آنست كه برابر او است، زيرا سايهها در آغاز روز از مشرق شروع شوند بسمت مغرب زمين و هنگام ظهر رو بمشرق گرايند چنانچه بيضاوى و جز او گفتند:
و برخى گفتند: حسن ميگفت سايهات براى پروردگارت سجده كند و تو سجده نكنى برايش چه بد ميكنى، از مجاهد است كه سايه كافر نماز گزارد و خود او نماز نگزارد، و گفتهاند: سايه هر چيز براى خدا سجده كند خواه خود او سجده كند يا نكند.
طبرسى- ره- گفته: گفته شده مقصود از ظل خود شخصى است بعينه (و شعرى از عرب گواه آورد) و مراد به سايهها اجسام سايه دارند كه همه در برابر قدرت و خواست خدا زبون و خوارند و دلالت بر نياز خود بصانع و مدبر دارند كه اگر يك چشم بهمزدن نباشد همه نابود شوند و اين خود در حكم سجده بنده زبون و خوار است- پايان- بيضاوى پس از تفسير آن بدان چه گذشت گفته در تاويل آن «بدان چه خدا از هر