آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٣ - تفسير
١٠- القمر (١٩) راستى فرستاديم بدانها بادى تند در روزى نحس و مستمر ١١- المرسلات (١- ٣) وَ الْمُرْسَلاتِ عُرْفاً ...
تفسير
: «او است كه بادها را فرستاده مژده» رازى گفته: باد هوائى است متحرك، و حركت نه در ذات او است و نه لازم ذاتش و گر نه هميشه بود ناچار اين حركت كار فاعل مختار است كه خدا جل جلاله است، فلاسفه گفتهاند، سببى ديگر دارد و آن اينست كه از زمين دود بسيار گرمى برخيزد و بالا رود تا نزديك هواى چسبيده بفلك و چرخان با آن، كه مانع از بالا رفتنش گردند، بلكه آن را از آن سو كه ميچرخانند بسختى برگردانند و بهر سو پراكنده شود و بادها بوجود آيند و هر چه اين دودها بيش باشند و بالا رفتن آنها نيرومندتر باشد از برگشت آنها بادى تندتر برآيد اين خلاصه سخن آنها است ولى بچند راه باطل است.
١- دود كه ريزههاى خاك است از خود گرمى ندارد و گرم شده و بزودى دگرگون مىشود و چون بالا رود و بطبقه سرد هوا رسد سرد مىشود و ميماند و از كجا بطبقه هوائى مىرسد كه با فلك ميچرخد؟
٢- اگر بدان جا رسند و برگردند بايد عمودى برگردند، زيرا زمين جسمى است سنگين و عمودى فرود مىآيد با اينكه، ملاحظه ميكنيم كه بادها بسوى راست و چپ در حركتند.
٣- برگشت ريزه اجزاء زمين حركت سختى ندارد چنانچه برگشت گردى كه بادها بالا برند و برانگيزند هموار است تا جايى كه كسى آن را احساس نكند با اينكه بسا سرعت باد بجائى رسد كه درخت را از بن بركند و كوه را ويران سازد و دريا بموج اندازد ٤- اگر چنين باشد بايد در بادهاى سختتر گرد بيشترى باشد ولى چنين نيست زيرا بادهاى بسيار سخت در سطح دريا بوزند و گرد و غبارى ديده نشود و گفته آنها باطل است.
منجمين گفتند وزش باد اثر ستارهها است و آن هم نارواست زيرا اگر اثر طبع ستاره باشد بايد هميشه بوزد و اگر شرطى دارد بايد با حصول آن باد در همه جا آيد