را پيش گفت زيرا براى بيشي نژاد بيشتر است، يا براى اينكه مناط خواست خدا است نه خواست مردم يا اينكه سخن در بلا است و دختر نزد عرب بلا است يا براى دلخوشى پدران آنان يا براى تناسب فواصل آيات «او داناتر است بشما چون آفريده شما را» يعني باحوال شما از دوران آفرينش آدم از خاك و از صورتگرى شما در رحم‌ مِنْ نُطْفَةٍ إِذا تُمْنى‌ يعنى بجهد در رحم يا خلق شود يا مقدر شود از آن فرزند.

وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ‌ يعنى شما را در آفريده‌هاى آسمان و زمين زيباتر آفريد كه خلاصه اوصاف كائنات و خصائص مبدعات را بشما داد و شما را نمونه همه آفريده‌ها ساخت‌ لا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقاراً يعنى احترامى براى بنده‌هايش و فرمانبرانش منظور نداريد، با اينكه شما را چند طور آفريده نخست بصورت عناصر ٢- مركبات كه غذاى آدمى باشند ٣- سپس اخلاط ٤- وانگه نطفه ٥- علقه ٦- مضغه ٧- استخوان ٨- گوشت تا آفريده ديگر شديد، كه اينها دلالت دارند كه بار ديگر هم ميتواند آنها را بيافريند و ثواب عظيم بدانها دهد و بر اينكه نيروى خدا بزرگ است.

على بن ابراهيم گفته در روايت ابى الجارود از ابى جعفر ٧ در تفسير قول خدا لا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقاراً فرمود: از عظمت خدا نترسند و هم او گفته: در تفسير وَ قَدْ خَلَقَكُمْ أَطْواراً يعنى با حواسهاى مختلف و خواستهاى همه رنگ‌ وَ اللَّهُ أَنْبَتَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ نَباتاً يعنى آفريد شما را از زمين.

على بن ابراهيم گفته يعنى بر زمين‌ هَلْ أَتى‌ عَلَى الْإِنْسانِ‌ بيضاوى در (ج ٢ ص ٥٦٩) تفسيرش گفته: استفهام براى تقرير و تقريب است و از اين رو تفسير شده به قد.

حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ اندازه محدودى از زمان نامحدود «نبود چيزى در ياد» بلكه بكلى فراموش بود و آدميت نداشت، عنصر بود، نطفه بود «امشاج» يعنى آميخته چون مقصود مجموع آب مرد و زنست كه هر كدام را اجزاء جدائيست در روانى و بسته‌گى و خاصيت و هر جزء مايه عضوى است و گفته‌اند يعنى چند رنگ چون كه آب مرد سفيد است و از زن زرد و چون بهم آميزند سبز باشد، يا چند طور كه نطفه و علقه و مضغه‌