آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٢ - تفسير

با نقل و تبادل آنها بوسيله كشتى سودهاى كلان بدست آيد «بمانند واقف بر پشت دريا».

«براى هر صبّار» يعنى با همت و خوددار بر انديشه در آيات خدا و نعم او يا هر مؤمن كامل زيرا روايت است كه ايمان دو نيم است، نيمى صبر است و نيمى شكر «يا هلاكشان كند» با طوفان غرقه آور «بجزاى آنچه كردند» ...

«خدائى كه مسخر كرد براتان دريا را» و آماده كشتيرانى نمود ...

«درياى مسجور» پر و جوشان روايت شده كه خدا در روز قيامت درياها را آتش سازد و دوزخ را با آنها بجوش آرد، يا بمعنى آميخته است و گفته‌اند مسجور نام دريائى است در آسمان كه بحر حيوانست «مرج البحرين» يعنى دو دريا روان كرد در كنارهم و ميان آنها پرده‌اى از قدرت خدايا زمين برآورد كه درهم نشوند و خاصيت خود را نبازند.

طبرسى در (ج ٦ ص ٢٠١) مجمع گفت: مقصود درياى آسمان و درياى زمين است، زيرا در آسمان دريائيست كه خدا بقدرت خود آن را نگهدارد و از آن باران بارد و در هر سال بوسيله باران بهم خورند و در ميان آنها پرده‌ايست جلوگير از فرود شدن درياى آسمان و بالا شدن درياى زمين، از ابن عباس و جز او، و گفته‌اند مقصود درياى فارس و درياى روم باشند كه دنبالشان بهم برخورده و جزيره‌هائى ميان آنها فاصله است و برزخ، و گفته‌اند مرج دو دريا آميختن دو طرف آنها است در برخورد با هم بى‌آنكه همه آنها درهم شوند ...

«برآيد از آنها لؤلؤ و مرجان» در خرد و درشت، و مرجان مهره‌ايست سرخ و اگر درست باشد كه در تنها از درياى شور بر آيد و «منها» فرموده براى آنكه از محلّ اجتماع هر دو است يا براى اينكه چون بهم پيوستند يك چيز بحساب آيند و آنچه از يكى برآيد بهر دو گرايد، بيضاوى در (ج ٢ ص ٤٨٥) گفته و رازى در (ج ٢٩ ص ١٠١) تفسيرش گفته: لؤلؤ جز از درياى شور برنيايد پس چگونه گفته است «از هر دو» جواب آن بچند وجه است:

١- ظاهر كلام خدا درست‌تر است از گفته مردمى كه مورد اعتماد نباشند تا