آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٦٩ - يك فائده انسان برتر است يا فرشته
بوده و احترام نه سجده تحيت و ديدنى و نه سجده بر فروتر براى بزرگ كردن او و بالا بردن مقامش و شكسته نفسى ساجدين.
٢- آدم اسماء را بفرشته آموخت بدان چه خدايش از خواص اشياء آموخته بود و آموزگار برتر است از شاگرد و از سياق آيه دليل است كه منظور اظهار افضليت آدم بوده كه نميدانستند و دفع توهم نقصان از او و از اين رو خدا فرمود «آيا بشما نگفتم من داناترم به غيب آسمانها و زمين، ٣٣- البقره» و باين بيان دفع شود آنچه گفتند كه فرشتهها دانش انبوهى دارند چند برابر دانش اسماء براى مشاهده لوح و تجربهها كه در مدتى دراز اندوختهاند.
٣- قول خدا تعالى «راستى خدا برگزيده آدم و نوح و خاندان ابراهيم و خاندان عمران را بر همه جهانيان، ٣٣- آل عمران» و جز پيغمبران خاندان ابراهيم و عمران تخصيص خوردند بدليل اجماع پس آدم و نوح و همه پيغمبران برگزيدهاند بر همه جهانيان كه فرشته از آنهايند زيرا مخصصى نسبت بفرشتهها نيست و تفسير عالمين ببسيارى از آفريدهها وجهى ندارند.
٤- براى آدمى موانع بسياريست از طاعت علمى و عملى چون شهوت، خشم و نيازهاى ديگر و عبادت و تحصيل كمال بزور و غلبه بر ضد قوه عاقله رنجآورتر است و افضل و ابلغ در استحقاق ثواب و افضل بودن همان بمعنى استحقاق ثواب بيشتر است.
نگويند: اگر نبودن شهوت و خشم و موانع ديگر را در فرشتهها بپذيريم عبادت با وجود شواغل اشقّ و افضل است از عبادت ديگر در صورتى كه بيك اندازه و يك وصف باشند، و عبادت فرشتهها هم بيشتر است و هم پيوستهتر شب و روز تسبيح گويند و وانگيرند، و اخلاص مايه نظام و يقين بنياد ايمان و تقوى كه ثمره اعمال است در آنها بانيروتر و پايدارترند، زير راه آنها عيانست نه بيان و شهود است نه پيغام.
كه در پاسخ گوئيم: بىنزاع آنها را مزاحمى از عبادت نيست و در اين صورت