آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ١٦١ - أصناف معادن
دارند، پرنده بدان نگذرد تا برسد بديگرى، مورچهها شب در سوراخ خود بخوابند و روز بدرآيند.
و بسا با اسبهائى كه در شب ٣٠ فرسخ راه روند بدان جا دستبرد زنند و بارهاى خود را پر كنند و بدر روند و ناگاه مورچهها بدنبال آنان بيرون شوند، و چون باد بدوند و بهر چه برسند آن را پاره پاره كنند، و بسا كه با تيكههاى گوشت آنها را سرگرم كنند و از آنها برهند و اگر بدانها رسند با اسبانشان آنها را تيكه تيكه كنند.
بيان: رقه شهريست كنار فرات و مقصود از صاحبش هارونست كه در آن روزگار آنجا بوده ...
١٧- در كافى: بسندى كه بامام رضا ٧ گفته شد: چنين سخنى ميگوئى با اينكه شمشير خون ميچكاند؟ فرمود: خدا را درّهايست از طلا كه با ناتوانترين خلقش كه مورچه است آن را حمايت كرده و اگر شتران بختى قصد آن كنند نتوانند بدان رسند.
١٨- توحيد مفضل: امام صادق ٧ فرمود: اى مفضّل بينديش در اين معادن و جواهر گوناگونى كه از آنها برآيند مانند گچ، ساروج، آجر، زرنيخ، مرداسنج، سنگ سرمه (توتيا خ ب) زيبق، مس، قلع، نقره، طلا، زبرجد، ياقوت زمرّد، و انواع سنگها و همچنين آنچه از آنها برآيد چون قير، موميا، كبريت و نفت و جز آنها كه مردم براى نيازهاى خود بكار برند، آيا بر خردمندى نهانست كه اينها همه ذخيرهها باشند كه براى آدمى فراهم شدهاند در زمين تا آنها را بر آرد و در نيازمنديهاى خود بكار برد، و حيله مردم با همه تلاش در آن بدان جا نرسيد كه آنها را بسازند.
زيرا اگر بعلم كيميا و فلز سازى دست يافته بودند بناچار ظاهر ميشد و در جهان شايع ميشد، و نقره و طلا فراوان ميشدند و از نظر مردم مىافتادند و ارزش خود را از دست ميدادند و ديگر در خريد و فروش و معاملات از آنها استفاده نميشد و سلطان از آنها خراج نميگرفت و براى بازماندهها پس انداز نميشدند، و با اين حال بمردم