و ممكن است مقصود از كرسى هم علم باشد ... «همان دانشمندانند» در صورتى كه مقصود از عرش عرش علم باشد مقصود از چهار نور اصناف و انواع علمند كه در همه چيز بحد خودش هست، و اگر مقصود از انوار نور دانش و دوستى، و خداشناسى و عبادت باشد چنانچه گذشت باز هم درست است زيرا هيچ موجودى بى‌آنها نيست و هر موجودى روشى از عبادت و معرفت و محبّت دارد و بسپاس او تسبيح‌گو است و پدرم- ره- گفت مقصود از چهار عرش است و كرسى و آسمانها و زمين و بسا كه مقصود از آن چهار نورى باشند كه مجموعشان عرشند، زيرا كه آن محيط است بر همه چنانچه مشهور است.

٩- در كافى (ج ١ ص ١٣) بسندش از صفوان بن يحيى گفت: أبو قرّه محدث از من خواست او را نزد امام رضا ٧ ببرم و از آن حضرت اجازه خواستم و اجازه داد و وارد شد، و او را از حلال و حرام پرسيد، سپس گفتش آيا خدا را محمول ميدانى؟ فرمود: محمول اثر گيراست و وابسته بديگرى و نيازمند و صفت نقص در تلفظ، و حامل اثر بخش است و وصف خوب، و همچنين است گفتار گوينده، بالا، زير، برتر، پائينتر و خدا فرمود: از آن خدا است نامهاى نيكوتر و بدانهايش بخوانيد.

و در كتب خود محمول تعبير نشده بلكه فرموده او است حامل در بيابان و دريا و نگهدار آسمانها و زمين تا از جا در نشوند، محمول جز خدا است، و هرگز از كسى كه ايمان بخدا و بزرگيش دارد و شنيده نشده در دعايش گفته باشد، يا محمول ابو قرّه، گفت: خدا خود فرموده «و برميدارند عرش پروردگار ترا آن روز بر بالاى خود هشتا» و فرموده: «آنان كه برميدارند عرش را» امام فرمود: عرش كه خدا نيست عرش نام علم است و قدرت، و عرش نام چيزى كه همه چيز در آنست، و حملش را بديگرى از آفريده‌هاش نسبت داده چون خلقش را بحمل عرشش بعبادت واداشته و آنان حاملان علم اويند، و خلقى گرد عرشش تسبيح گو و فرمانگزار و فرشته‌ها كه كردار بنده‌هايش را مينويسند، و مردم أمين را بعبادت واداشت با طواف‌