ترجمه امالي شيخ مفيد - استاد ولي، حسين - الصفحة ٥ - جامعيت وى در علم و عمل
دست يافته و عشقى فراوان به علم و دانش دارد». و صرف نظر از گفتار ابن ابى طىّ كه: «وى در علم كلام و فقه و جدل پيشتاز است».
و امّا در باره عمل او، همين گفتار شريف ابى يعلى جعفرى در عبادت او كافى است كه: «اندكى به شب مىخفت و سپس برخاسته به نماز و مطالعه و درس مىپرداخت»، و همين دليل است كه وى مردى شب زندهدار بوده چه كه نماز شب بهترين شاهد اخلاص و صفاى قلب و دعوى صدق ايمان است. و نيز بيشتر روزها را روزه مىداشته كه ابن ابى طىّ گفته: «بسيار نماز و روزه بجاى مىآورد».
و امّا در زمينه زهد و سادگى و خشونت لباس و سطح پائين بودن زندگى و فروتنى قلبى وى به سخن ابن حجر گوش فرادار. و بايد دانست كه خشونت خوراك و پوشاك از ويژگيهاى حضرت مسيح ٧، و فروتنى قلبى از ويژگيهاى حضرات زكريّا و يحيى و مادر يحيى عليهم السّلام بوده است.
و امّا در زمينه انفاق، سخن ابن ابى طىّ را بخاطر بسپار، و در زمينه مجاهدت در راه خدا باين گفتار توجّه نما كه: «او را دويست تصنيف و تأليف است» صرف نظر از تدريس و تعليم او حتّى در ساعات نيمه شب چنان كه ابن ابى طىّ گفته است.
تمامى اين صفات و كمالات، از ايمان درست او به حق، و شدّت و سختگيرى وى در امور الهى، و استواريش در دين، و عمل خالصانهاش براى حق، و فنايش در ولايت محمّد ٦ و آل عصمت عليهم السّلام خبر مىدهد، و گواهى صادق بر همه اينهاست.
شاگردانى كه بدست وى تربيت يافته و در مكتب او پرورده گشته و از شاخسار دانش او خوشه چيدهاند كسانيند كه خود فخر بآنان افتخار مىورزد، و روزگار از شرفى كه بوجود آنان يافته بخود مىبالد، و هر كدام چون قمرى در فلك علم و دانش، و ستارهاى در آسمان فهم و كوشش مىدرخشند.
در هر رشتهاى از علوم ادبى، فقهى، اصولى، كلامى، تاريخى كه بنگرى شاگردان وى را در رديف اوّل از صاحبان آن علوم مىيابى، بلكه پارهاى از آنان پايهگذار و يا مجدّد آن علوم بودهاند، و نام گرامشان در طول تاريخ آن علوم پيوسته بر سر زبانهاست. البتّه مرحوم شيخ مفيد كه استاد همه آنهاست رأس و رئيس و اصل و ريشه تمامى ايشان بحساب مىآيد. راستى كه خداى سبحان