اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ٢٠٠ - پيامدها

انحرافات انسان يا از نفس اماره است، يا از وسوسه و نيرنگ شيطان. بنده با رسيدن به مقام رضا و تسليم، هم اميال و خواهش‌هاى نفس را از اثربخشى بازداشته و هم ابزاركار شيطان را از او گرفته است. بدينرو، شيطان هرچه در وجود چنين فردى وسوسه مى‌كند، اثرى نمى‌بخشد؛ چراكه لازمه اثربخشى وساوس همان اميال و هوس‌هاست.

از ديگر آثار ارزشمند رضا و تسليم در برابر خدا، اصلاح رابطه فرد با ديگران است؛ بدين بيان كه وقتى فرد در همه امور دست خدا را در كار مى‌بيند و تنها محبوب خود را مؤثر حقيقى و مستقل در عالم مى‌يابد، به‌خاطر محروميت‌ها و مصائبي كه به او مى‌رسد، مردم را ملامت نمى‌كند و از آنها ناراحت و دلگير نمى‌شود.

هرچه از خوبى‌ها به تو مى‌رسد، از جانب خداست و آنچه از بدى به تو مى‌رسد، از خود تو.[١]

اين اثر رضا و تسليم در ارتباط با ديگران يكى از مصاديق روشن تأثير اخلاق بندگى در اخلاق اجتماعى است.

استجابت دعا نيز از ديگر آثار رضاست. كه در روايات به آن اشاره شده است.[٢]

راهكارها

بنده مؤمني كه به آثار رضا و تسليم توجه مى‌كند، مشتاق اين مقام مى‌گردد. اين اشتياق اولين شرط تلاش براى رسيدن بدين مقام است. معرفت به اين نكته كه خداوند ما بندگان را از عدم پديد آورده و او عالم، قادر، جواد، و خير محض است، عنصرى كليدى براى رسيدن به تسليم و رضاست. امام على (ع) مى‌فرمايد:

رضا و خوشنودى ميوه يقين است.[٣]

[١] -« وَإِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُوا هَذِهِ مِنْ عِنْدِ اللهِ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هَذِهِ مِنْ عِنْدِك ....»( نساء( ٤): ٧٨.)

[٢] - أَنَا الضَّامِنُ لِمَنْ لَمْ يَهْجُسْ فِي قَلْبهِ إِلَّا الرِّضَا أَنْ يَدْعُوَ اللهَ فَيُسْتَجَابَ لَه.( محمد بن يعقوب كليني، الكافي، ج ٢، ص ٦٢.)

[٣] - الرضا ثمرة اليقين.( عبدالواحد تميمي‌آمدي، غرر الحكم و درر الكلم، ح ١٨٢٣.)