اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ١٥١ - راهكارها
برخوردارى از عزت، احتمال موفقيت را فزونى مىبخشد، و شادمانى عميق و پايدارى در جان آدمى ايجاد مىكند. شادمانى برآمده از عزت به روش زندگى و كيفيت منش انسان مربوط بوده و به همينرو درونزاد، پايدار و عميق است.
عزت داراى عامل سازنده خودتأييدى است كه بنياد خلاقيت را شكل مىبخشد. هركس آفريدهاى منحصربهفرد است كه ظرفيتهاى ويژه و استعدادهاى متفاوتى دارد؛ تفاوتها و ويژگىهايى كه زندگى اجتماعى انسانها را سامان مىدهد. كساني كه از عزتنفس و خودتأييدى برخوردارند، عطيه الاهى خود را شناخته و با اشتياق ابراز مىدارند. در اين ميان، ايمان به خداى بخشنده خودتأييدى را تا سطح برخوردارى از الطاف بىكران او ارتقا مىدهد.
خويشتنپذيرى بهويژه آنگاه كه با ايمان همراه باشد و از عجب و خودمحورى و هوسمدارى پاك گردد، محبت ديگران را برمىانگيزاند. همخوانى انديشه و اعمال و گفتار، شخص را بهصورت انسانى آرمانى مىنماياند كه روح هر انسانى شيفته اوست. انسان باعزت آنگونه كه مىانديشد، سخن مىگويد و همانگونه كه سخن مىگويد، زندگى مىكند. اين صداقت تحسينبرانگيز هر دلى را به شوق مىآورد و هر زبانى را به ستايش مىگشايد.
افراد عزتمند آگاهانه زندگى مىكنند و واقعيتها را چنانكه هست مىبينند و در قبال ناكامىها نيز خود را مسئول دانسته، براى اصلاح امور و رسيدن به آرمانها سخت مىكوشند.
راهكارها
ايمان معيار برخوردارى از كرامت و عزت است و هرچه اين معيار رشد كند، عزت نفس بيشتر مىگردد. با دقت در ماهيت ايمان درمىيابيم كه ايمان دانشى عملى است و علوم عملى برحسب قوت و ضعف انگيزهها، شدت و ضعف مىيابد.[١] هرچه ايمان به خدا و معاد و پيامبران بيشتر شود، هستى انسان معنايى باشكوهتر مىيابد؛ تا جايي كه خود را به بهاى ناچيز
نمىفروشد و حتى سختترين دشوارىها را به سهولت برمىتابد. از اينرو، علماى اخلاق عزتمندان را اينگونه توصيف كردهاند:
تحقير و تجليل، تهىدستى و ثروت، صحت و بيمارى و ستايش و نكوهش در نظر آنان
[١] - بنگريد به: محمدحسين طباطبايى، ترجمه تفسير الميزان، ج ١٥، ص ٨.