اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ١٧٤ - پيامدها
زاد و توشه و راهنما نياز دارد.[١]
بيدارى از خواب غفلت پرتوى از محبت الاهى است كه از سوى خدا بر دلهاى مستعد تابانده مىشود.[٢] البته نفحات رحمانى بر همه جانها مىوزد، اما تنها دلهايى كه هنوز روزنهاى را به سوى آسمان باز نگاه داشتهاند، از آن بهرهمند مىگردند.
معبودا! توانى نداشتم كه با آن از نافرمانىات كناره گيرم، مگر در زماني كه مرا براى محبتت بيدار كردى.[٣]
پيامدها
آنگاه كه دل بنده با نور هدايت الاهى روشن شود، چگونگى رابطهاش با عالم تغيير مىيابد و متوجه امور بسيارى مىشود كه در اثر غفلت از آن محروم بوده است.
نخستين اثر «يقظه»، توجهى ويژه به نعمتهاى ظاهرى و باطنى خداست. انسان بيداري كه قلب و عقلش از پرتو نور الاهى منوّر مىگردد، به هرسو و به هرچيزي كه مىنگرد، آن را يكى از نعمتهاى الاهى مىيابد و نيك مىفهمد كه اين نعمتهاى بىشمار براى بيدارى، قيام و حركت او آفريده شده است. وى درپى اين توجه و علم به قصور خود در برابر اين نعمتها و خوف از بازخواست الاهى، بهشدت خائف و شرمسار مىشود و به فكر جبران گذشته مىافتد. از سويى ديگر، او درمىيابد كه اين نعمت و عنايت نه به دليل استحقاق وى، بلكه از روى لطف و كرم الاهى بوده است و اين نيز تازيانه ديگرى است كه بزرگى تقصير او را نمايانتر و شرم و خشيت او را بيشتر مىكند.
شناخت حقيقت گناه و توجه به خطر بزرگ آن، اثر ديگر اين هوشيارى است. آنگاه كه نور يقظه قلب مؤمن را مىافروزد، به ميزان اين نورانيت، عظمت گناه آشكار مىگردد و خوف
خاصى در دل او پديد مىآيد.
[١] - بنگريد به: عبدالله جواديآملى، مراحل اخلاق در قرآن، ص ٢٣.
[٢] - بنگريد به: محمد شجاعى، مقالات، ج ٢، ص ٣٢- ٣٠.
[٣] - إِلَهي لَمْ يكنْ لِي حَوْلٌ فَأَنْتَقِلَ بهِ عَنْ مَعْصِيتِك إِلَّا فِي وَقْتٍ أَيقَظْتَني لِمَحَبَّتِك.( على بن موسى بن طاوس، اقبال الاعمال، مناجات شعبانيه اميرمؤمنان على( ع)، ص ٦٨٦.)